Opracowanie redakcyjne

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

• Owadobójcze związki chemiczne uśmiercają owady, natomiast stosowanie transgenicznych bakterii nie powoduje śmierci owadów, a jedynie eliminuje świdrowca.

• Pestycydy są najczęściej mało selektywne i oprócz owadów będących wektorami choroby eliminują też inne owady, natomiast stosowanie transgenicznych bakterii nie powoduje śmierci owadów, a jedynie śmierć świdrowca żyjącego w ciele pluskwiaka.

Uwagi: Nie uznaje się zbyt ogólnych odpowiedzi odnoszących się wyłącznie do zanieczyszczenia środowiska pestycydami, np. „Chemiczne metody zwalczania pluskwiaka są przyczyną zanieczyszczenia środowiska w przeciwieństwie do transgenicznych bakterii”. Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do zwalczania pluskwiaka za pomocą transgenicznych bakterii (a nie świdrowca), np. „Pestycydy uśmiercają różne owady, a transgeniczne bakterie zwalczają tylko pluskwiaka przenoszącego chorobę Chagasa”. Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do korzyści dla gospodarki człowieka, a nie środowiska, np. „Środki chemiczne zwalczają także pożyteczne owady, a transgeniczne bakterie nie czynią im szkody”.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzasadnienie, uwzględniające znacznie większą selektywność działania opisanej metody w porównaniu ze stosowaniem chemicznych środków owadobójczych. 0 p. – za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.

Opracowanie redakcyjne

W opisanej metodzie bakterie ograniczają świdrowca wewnątrz pluskwiaka, zamiast zabijać same owady. Chemiczne insektycydy mogą działać mniej wybiórczo i eliminować również inne gatunki owadów, zaburzając zależności w ekosystemie. Odpowiedź powinna więc porównać organizm docelowy i zakres oddziaływania. Nie twierdź, że transgeniczna bakteria zwalcza tylko pluskwiaka: jej produktem atakowany jest pasożytniczy świdrowiec. Jest to argument o przedstawionym mechanizmie, nie dowód całkowitego braku ryzyka każdej interwencji biologicznej.