Materiał źródłowy do zadania
U kotów brytyjskich produkcja eumelaniny, czyli czarnego barwnika, jest modyfikowana przez trzy allele genu autosomalnego, które w zależności od układu, w jakim pojawiają się w genotypie kota, determinują kolor włosa:
B – allel dominujący w stosunku do pozostałych, warunkujący barwę czarną, b – allel recesywny w stosunku do B, ale dominujący w stosunku do b1, warunkujący barwę czekoladową, b1 – allel recesywny zarówno w stosunku do B, jak i do b, warunkujący barwę cynamonową.
Ekspresja genu odpowiedzialnego za produkcję eumelaniny modyfikowana jest przez autosomalny gen z innego chromosomu, którego allel D warunkuje równomierne rozproszenie barwnika, co daje normalną barwę włosa, natomiast recesywny allel d sprawia, że pigment występuje w skupiskach, co skutkuje rozjaśnieniem (rozmyciem) kolorów: czarnego – do niebieskiego, czekoladowego – do liliowego, a cynamonowego – do płowego.
Na podstawie: http://www.agiliscattus.pl/podstawy-genetyki-kotow.html
Zapisz, stosując podane oznaczenia alleli genów odpowiedzialnych za kolor sierści, wszystkie możliwe genotypy niebieskiego kota brytyjskiego.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozdziel kolor wyjściowy i jego rozjaśnienie. Jakie trzy pary alleli dają czerń, a jaki genotyp ujawnia recesywne rozmycie?
Podpowiedź 2
Czarną podstawę dają BB, Bb i Bb¹. Każdy z tych układów musi współwystępować z dd, aby powstała barwa niebieska.
Podpowiedź 3
Wypisz BBdd, Bbdd, Bb¹dd. Nie dodawaj genotypów z D, ponieważ dominujący allel blokuje ujawnienie rozjaśnienia w podanym modelu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
BBdd, Bbdd, Bb1dd.
Uwaga: Nie uznaje się odpowiedzi, w których zastosowano inne oznaczenia alleli niż podane w tekście lub zdający zapisał tę cechę jako sprzężoną z płcią, lub zastosowano zapis „BdBd” albo „Bd/Bd” wskazujący na sprzężenie genów.
Zasady oceniania
1 p. – za zapisanie wszystkich trzech możliwych genotypów niebieskiego kota brytyjskiego. 0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Możliwe genotypy niebieskiego kota to BBdd, Bbdd i Bb¹dd. Niebieski jest rozjaśnioną postacią czerni, więc w pierwszym locus potrzebny jest przynajmniej jeden dominujący allel B. Drugi allel może być B, b lub b¹. Rozjaśnienie ujawnia się tylko w homozygocie dd w drugim locus. Nie wystarczy B_ z pominięciem drugiego genu ani dd bez określenia koloru wyjściowego. Geny są autosomalne i leżą na różnych chromosomach, dlatego nie zapisuj ich jako cechy sprzężonej z płcią.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 p. – za zapisanie wszystkich trzech możliwych genotypów niebieskiego kota brytyjskiego. 0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 17.1
W podstawie programowej
Genotypy przy allelach wielokrotnych i współdziałaniu genów.
- PR:XIV.1.2 — przedstawia dziedziczenie jednogenowe, dwugenowe i wielogenowe (dominacja pełna, dominacja niepełna, kodominacja, współdziałanie dwóch lub większej liczby genów);
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2018-MAJ-F2015-Z17-1
Organizator: CKE
Działy: Genetyka klasyczna
Procesy: ekspresja genów | dziedziczenie