Materiał źródłowy do zadania
Efektem oddziaływania hormonu tyreotropowego (TSH) na receptory komórek tarczycy jest pobudzenie ich aktywności wydzielniczej. Hormon ten nie przenika do wnętrza komórki, ale łączy się z receptorem na powierzchni komórki. U osób cierpiących na chorobę Gravesa-Basedowa limfocyty wytwarzają specyficzne przeciwciała skierowane przeciwko receptorom hormonu TSH (przeciwciała anty-TSHR). Na poniższym schemacie przedstawiono oddziaływanie TSH i przeciwciał anty-TSHR z receptorem TSH. U osób predysponowanych genetycznie, do rozwoju choroby Gravesa-Basedowa przyczynia się współwystępowanie różnych czynników środowiskowych, takich jak infekcje bakteryjne i wirusowe stymulujące układ odpornościowy.
Na podstawie: A. Urbanek, Encyklopedia szkolna. Biologia, Warszawa 1999.
Uzupełnij poniższe zdanie tak, aby powstał poprawny opis dotyczący mechanizmu regulacji wydzielania TSH. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe określenie.
(Pobudzenie / Hamowanie) aktywności wydzielniczej komórek tarczycy przez przeciwciała
anty-TSHR jest przyczyną (spadku / wzrostu) poziomu tyreotropiny we krwi, ponieważ jej
wydzielanie przez (podwzgórze / przysadkę mózgową) jest regulowane na zasadzie (dodatniego
/ ujemnego) sprzężenia zwrotnego przez hormony tarczycy.
Wcześniej zapisana notatka
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oddziel działanie przeciwciał od reakcji przysadki. Jak regulator powinien zareagować, gdy stężenie hormonów produkowanych przez tarczycę rośnie?
Podpowiedź 2
Ujemne sprzężenie ogranicza sygnał pobudzający gruczoł. Wzrost hormonów tarczycy zmniejsza wydzielanie TSH, choć przeciwciała nadal mogą pobudzać receptor.
Podpowiedź 3
Podkreśl pobudzenie, spadku, przysadkę mózgową i ujemnego. Nie utożsamiaj większej aktywności tarczycy z koniecznym wzrostem TSH.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
(Pobudzenie / Hamowanie) aktywności wydzielniczej komórek tarczycy przez przeciwciała anty-TSHR jest przyczyną (spadku / wzrostu) poziomu tyreotropiny we krwi, ponieważ jej wydzielanie przez (podwzgórze / przysadkę mózgową) jest regulowane na zasadzie (dodatniego / ujemnego) sprzężenia zwrotnego przez hormony tarczycy.
Zasady oceniania
1 p. – za wybór i podkreślenie wszystkich właściwych określeń w zdaniu. 0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Wybierz: pobudzenie, spadku, przysadkę mózgową, ujemnego. Autoprzeciwciała pobudzają receptor TSH, więc tarczyca zwiększa wydzielanie swoich hormonów. Wzrost T₃ i T₄ hamuje wydzielanie TSH przez przysadkę na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego. Dlatego nadmiernej aktywności tarczycy może towarzyszyć małe stężenie TSH. Nie jest to sprzeczność: stymulacja pochodzi od przeciwciał, a nie od zwiększonej ilości tyreotropiny. Podwzgórze wydziela TRH, więc nie podstawiaj go jako bezpośredniego źródła TSH.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 p. – za wybór i podkreślenie wszystkich właściwych określeń w zdaniu. 0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Luka 1
W podstawie programowej
Ujemne sprzężenie zwrotne hormonów tarczycy. Zakres części: Luka 1.
- PR:XI.2.5.d — wyjaśnia mechanizm sprzężenia zwrotnego ujemnego na osi podwzgórze–przysadka–gruczoł (hormony tarczycy, kory nadnerczy i gonad),
Luka 2
W podstawie programowej
Ujemne sprzężenie zwrotne hormonów tarczycy. Zakres części: Luka 2.
- PR:XI.2.5.d — wyjaśnia mechanizm sprzężenia zwrotnego ujemnego na osi podwzgórze–przysadka–gruczoł (hormony tarczycy, kory nadnerczy i gonad),
Luka 3
W podstawie programowej
Ujemne sprzężenie zwrotne hormonów tarczycy. Zakres części: Luka 3.
- PR:XI.2.5.d — wyjaśnia mechanizm sprzężenia zwrotnego ujemnego na osi podwzgórze–przysadka–gruczoł (hormony tarczycy, kory nadnerczy i gonad),
Luka 4
W podstawie programowej
Ujemne sprzężenie zwrotne hormonów tarczycy. Zakres części: Luka 4.
- PR:XI.2.5.d — wyjaśnia mechanizm sprzężenia zwrotnego ujemnego na osi podwzgórze–przysadka–gruczoł (hormony tarczycy, kory nadnerczy i gonad),
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2018-MAJ-F2015-Z13-4
Organizator: CKE
Działy: Funkcjonowanie zwierząt
Organizmy: bakterie | wirusy
Procesy: homeostaza
Zagadnienia: Regulacja hormonalna