Zadanie 8.2 — maj 2025 — Formuła 2023

Zadanie 8.2 — maj 2025 — Formuła 2023

Formuła 2023podstawowyTest historycznoliteracki1 pkt
Tekst A
Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.
Jan Kochanowski
Pieśń 14 (Księgi wtóre)
Wy, którzy Pospolitą Rzeczą1 władacie,
A ludzką sprawiedliwość2 w ręku trzymacie,
Wy, mówię, którym ludzi paść poruczono3
I zwierzchności nad stadem Bożym zwierzono4,
Miejcie to przed oczyma zawżdy5 swojemi,
Żeście miejsce zasiedli Boże na ziemi,
Z którego macie nie tak swe własne rzeczy6
Jako wszytek ludzki mieć rodzaj na pieczy7. […]
Więc ja podobno8 z mniejszym niebezpieczeństwem
Grzeszę: bo sam sie tracę swym wszeteczeństwem9.
Przełożonych występki miasta zgubiły
I szerokie do gruntu carstwa10 zniszczyły.

Przypisy i opis źródła

  1. Carstwa – państwa.
  2. Pospolita Rzecz – państwo.
  3. Ludzka sprawiedliwość – tu: sprawiedliwość wobec ludzi.
  4. Poruczyć – powierzyć wykonanie czegoś komuś zaufanemu.
  5. Zwierzchności […] zwierzono – przekazano władzę.
  6. Zawżdy – zawsze.
  7. Rzeczy – sprawy.
  8. Mieć […] na pieczy – troszczyć się.
  9. Podobno – zapewne.
  10. Wszeteczeństwo – nieprzyzwoite, gorszące postępowanie.

Jan Kochanowski, Pieśń 14 (Księgi wtóre), [w:] tegoż, Pieśni, Wrocław 1997.

Uzupełnij tabelę. Z przytoczonego fragmentu Pieśni 14 Jana Kochanowskiego wypisz przykład epitetu oraz podaj nazwę środka retorycznego, którego przykład zamieszczono w tabeli.

Nazwa środka retorycznego

Przykład

epitet

…
…

Wy, mówię, którym ludzi paść poruczono

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.

1. Od czego zacząć?

Pierwszy wiersz tabeli wymaga przykładu, drugi — nazwy środka. Nie odwróć tych poleceń.

2. Gdzie szukać?

Poszukaj połączenia rzeczownika z określeniem, a w podanym wersie sprawdź, do kogo i jak zwraca się mówiący.

3. Jak zbudować odpowiedź?

Przy epitecie wypisz wyraźne połączenie wyrazów. Drugą nazwę dobierz do budowy cytatu, nie do jego patriotycznego tematu.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Nazwa środka retoryczny Przykład

  • ludzką sprawiedliwość
  • stadem Bożym epitet
  • miejsce Boże
  • przełożonych występki
  • apostrofa / zwrot do adresata
  • przenośnia/metafora Wy, mówię, którym ludzi paść poruczono
  • wtrącenie
  • inwersja

Uwaga. Wystarczy podanie wyrazu określającego jako przykładu epitetu.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli.

0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie rozwiązania

Opracowanie redakcyjne

Krok po kroku

  1. Jako epitet wypisz określenie wraz z rzeczownikiem, np. „ludzką sprawiedliwość” albo „stadem Bożym”. Takie połączenie pokazuje, który wyraz określa cechę lub przynależność nazwanego obiektu.

  2. Przy zdaniu „Wy, mówię, którym ludzi paść poruczono” możesz wpisać „apostrofa”, ponieważ mówiący zwraca się bezpośrednio do rządzących. Klucz dopuszcza także inne rzeczywiście obecne środki, m.in. metaforę opieki pasterskiej. Najczytelniejsze rozwiązanie to epitet i apostrofa.

Na co uważać

Uzupełnij oba wiersze. „Epitet” jest już podany — w tej części trzeba dostarczyć jego przykład.

Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja

1 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: POL-2025-MAJ-F2023-Z8-2

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PP:I.1.4

Epoki: renesans

Autorzy: Jan Kochanowski

Utwory: Pieśni

Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania