Tekst A
Zapoznaj się z poniższą definicją pojęcia antyutopia.
Antyutopia – utopia negatywna, przedstawiająca społeczeństwo przyszłości jako nadmiernie zorganizowane, rządzone metodami dyktatorskimi, niszczące w człowieku jego indywidualność. To, co w utopii jest traktowane jako przejaw idealnej organizacji społeczeństwa, w antyutopii jest przedstawiane jako czynnik ograniczający swobodę jednostki, dominacji nad nią systemu.
Przypisy i opis źródła
Na podstawie: Słownik terminów literackich, red. Janusz Sławiński, Wrocław 2002.
Wykaż, że powieść Rok 1984 George’a Orwella jest utworem antyutopijnym. Sformułuj dwa argumenty z wykorzystaniem powyższej definicji. Argument 1.: … Argument 2.: …
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Antyutopię uzasadnij cechami porządku społecznego, nie tylko nieszczęściem jednej postaci.
2. Gdzie szukać?
Przypomnij sobie kontrolę myślenia, relacji i prywatności mieszkańców Oceanii.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Wybierz dwa różne mechanizmy. Przy każdym podaj przykład oraz wyjaśnij, jak ujawnia nieludzki charakter systemu.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Powieść ukazuje państwo niedbające o równość i sprawiedliwość społeczną. W Oceanii nie ma miejsca na prawdziwe uczucia i suwerenne myślenie – Policja Myśli skutecznie eliminuje wszelkie objawy człowieczeństwa.
- Oceania jest państwem zorganizowanym za sprawą dyktatury Wielkiego Brata. Obywatele są nieustannie inwigilowani i od najmłodszych lat wdrażani do donoszenia na osoby, które postępują wbrew narzuconym przez Partię zasadom życia społecznego. Państwo świetnie funkcjonuje, jednak obywatele nie są szczęśliwi / żyją w lęku.
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne sformułowanie – z wykorzystaniem definicji pojęcia antyutopia – dwóch argumentów dowodzących, że powieść Rok 1984 jest utworem antyutopijnym.
1 pkt – poprawne sformułowanie – z wykorzystaniem definicji pojęcia antyutopia – jednego argumentu dowodzącego, że powieść Rok 1984 jest utworem antyutopijnym.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Antyutopia pokazuje odhumanizowany porządek społeczny, ujawniając zagrożenia systemu obiecującego dobro lub doskonałą organizację. Pierwszy argument może dotyczyć powszechnej inwigilacji i eliminowania samodzielnego myślenia przez Policję Myśli.
Drugi oprzyj na niszczeniu więzi i uczuć: donosicielstwo oraz kontrola prywatności sprawiają, że obywatel żyje w lęku, a nie w obiecywanym szczęściu. Oba argumenty połącz z definicją antyutopii i konkretem z „Roku 1984”.
Na co uważać
Dwa przykłady kamer lub donosów mogą powtarzać jeden mechanizm kontroli; lepiej pokazać dwa różne aspekty nieludzkiego ustroju.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
2 pkt – poprawne sformułowanie – z wykorzystaniem definicji pojęcia antyutopia – dwóch argumentów dowodzących, że powieść Rok 1984 jest utworem antyutopijnym. 1 pkt – poprawne sformułowanie – z wykorzystaniem definicji pojęcia antyutopia – jednego argumentu dowodzącego, że powieść Rok 1984 jest utworem antyutopijnym. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2026-MARZEC-F2023-Z15
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.7 | PP:I.1.8 | PP:I.1.13
Epoki: literatura po 1945
Autorzy: George Orwell
Utwory: Rok 1984
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich