Zadanie 16 — marzec 2026 — Formuła 2023

Formuła 2023podstawowyTest historycznoliteracki1 pkt

Wyjaśnij, na czym polega spór ideowy między Arturem a Stomilem – bohaterami Tanga Sławomira Mrożka.

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.

1. Od czego zacząć?

Spór ideowy wymaga przeciwstawienia wartości, nie tylko wieku i temperamentu rozmówców.

2. Gdzie szukać?

Sprawdź, jak Stomil i Artur oceniają konwencje, swobodę i porządek rodzinny.

3. Jak zbudować odpowiedź?

Zbuduj porównanie: jeden broni ___, drugi dąży do ___. Potwierdź różnicę decyzją lub argumentem każdego z nich.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

  • Artur pragnie powrotu tradycyjnego porządku, hierarchii i zasad moralnych, natomiast Stomil jest orędownikiem wolności i odrzucania zasad/konwencji/norm.
  • Spór między Arturem a Stomilem dotyczy międzypokoleniowego konfliktu ojca i syna. Ideą Artura jest pragnienie przywrócenia ładu i zasad w miejsce ideałów pokolenia rodziców, którzy w imię wolności zburzyli stary porządek, a zasadą uczynili brak zasad.
  • Stomil należy do pokolenia, które walczyło o wolność i pochwala brak zasad, opowiada się za swobodą obyczajów, brakiem norm moralnych – w jego domu każdy mógł robić, co chce. Przeciwstawia się temu Artur, który uważa, że brak zasad to chaos – on opowiada się za przywróceniem ładu, tradycji i wartości rodzinnych.
  • Stomil jest przekonany, że człowiek ma prawo do pełnej wolności zarówno w sztuce, jak i w życiu. Z tego powodu przeprowadza eksperymenty artystyczne i odrzuca konwenanse, pozwalając romansować żonie ze służącym. Artur natomiast pragnie powrócić do świata tradycyjnych wartości, stąd decyzja o ślubie z Alą.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne wyjaśnienie, na czym polega spór ideowy między Arturem a Stomilem.

0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie rozwiązania

Opracowanie redakcyjne

Krok po kroku

  1. Nazwij przeciwstawne idee: Stomil broni wolności od konwencji i dawnych norm, natomiast Artur chce przywrócić porządek, hierarchię i tradycyjne zasady.

  2. Spór jest odwróceniem zwykłego schematu pokoleniowego: syn buntuje się przeciw bezgranicznej swobodzie rodziców. Eksperymenty Stomila i plan małżeństwa Artura pokazują te postawy w działaniu. Wyjaśnij, dlaczego dla jednego brak reguł jest wyzwoleniem, a dla drugiego chaosem.

Na co uważać

Sama różnica wieku nie opisuje sporu ideowego; trzeba przeciwstawić ich poglądy na wolność i normy.

Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja

1 pkt – poprawne wyjaśnienie, na czym polega spór ideowy między Arturem a Stomilem. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: POL-2026-MARZEC-F2023-Z16

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PP:I.1.7 | PP:I.1.8

Epoki: literatura po 1945

Autorzy: Sławomir Mrożek

Utwory: Tango

Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania