Tekst A
Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego. Władysław Stanisław Reymont Chłopi
Kobiety się ździebko przyodziały świąteczniej i wnet wychodzili. – A chłopaki to ostaną? Siostrzyne zmówiny, to i la nich uciecha – zauważył wójt, że to parobki żałosne miny mieli i poglądali na mać niespokojnie.
– Trudno dom na Boskiej Opatrzności ostawić. – Przyzwijcie ano Agatę od Kłębów, to przypilnuje. – Agata już na żebry poszła. Zawoła się kogo po drodze. Chodźta, Jędrzych, i ty, Szymek, a kapoty weźta; cóż to, jak te dziadaki iść chceta?… A niech się ino któren spije… to popamięta. Krowy jeszcze nie obrządzone, świni trza kartofli utłuc – baczcie o tym.
– Baczym, matulu, baczym! – szeptali trwożnie, choć chłopy były pod powałę i rozrosłe jako te grusze na miedzach, ale słuchali się matki kiej wyrostki, bo ich żelazną ręką za łby trzymała […].
Przypisy i opis źródła
Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, t. 1, Warszawa 1975.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do przytoczonego fragmentu Chłopów Władysława Stanisława Reymonta. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Oddziel zasięg stylizacji od poziomów języka, na których się ujawnia.
2. Gdzie szukać?
Porównaj mowę postaci z narracją; sprawdź słowa oraz konstrukcje zdań.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Każde stwierdzenie zweryfikuj konkretnymi formami z fragmentu. Jeden gwarowy wyraz nie rozstrzyga automatycznie o całej składni.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
PP
Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Dlaczego tak, dlaczego nie?
| Wariant / rozstrzygnięcie | Uzasadnienie |
|---|---|
| 1. P | Gwarowość obejmuje zarówno wypowiedzi bohaterów, jak i opowiadanie narratora. Nie jest ograniczona do dialogu, co wzmacnia wiejski obraz świata. |
| 2. P | Stylizacja ujawnia się w doborze słów i w sposobie budowania zdań. Dialektyzacja może działać na kilku poziomach języka jednocześnie. |
Na co uważać
Sprawdzaj osobno zasięg stylizacji i jej środki. Obecność gwarowych słów nie oznacza, że składnia pozostaje zawsze neutralna.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2026-MARZEC-F2023-Z13
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.7 | PP:II.1.1 | PP:II.2.3
Motywy: społeczeństwo
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich | II.1 Gramatyka języka polskiego | II.2 Zróżnicowanie języka