Źródło
Informacja do zadań 27.
Poniżej przedstawiono wzory półstrukturalne (grupowe) dwóch związków zapachowych:
geranialu oraz geraniolu.
Geranial | Geraniol |
|---|---|
![]() | ![]() |
Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.
Uzupełnij tabelę. Wpisz formalny stopień utlenienia oraz typ hybrydyzacji (sp, sp2, sp3) orbitali walencyjnych atomu węgla oznaczonego literą a w cząsteczkach geranialu i geraniolu.
Stopień utlenienia | Typ hybrydyzacji | |
|---|---|---|
Geranial | ||
Geraniol |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zidentyfikuj zaznaczone grupy: CHO w geranialu i CH2OH w geraniolu.
Podpowiedź 2
Zlicz wkład wiązań z O i H do stopnia utlenienia, pomijając wkład wiązań C–C.
Podpowiedź 3
Wpisz dla geranialu +I i sp2, a dla geraniolu −I i sp3, odnosząc hybrydyzację do wskazanych atomów.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
| Związek | Stopień utlenienia | Hybrydyzacja |
|---|---|---|
| Geranial | +I | sp2 |
| Geraniol | −I | sp3 |
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne napisanie stopnia utlenienia i typu hybrydyzacji wskazanego atomu węgla
w dwóch związkach.
1 pkt – poprawne napisanie stopnia utlenienia i typu hybrydyzacji wskazanego atomu węgla
w jednym związku
ALBO
– poprawne napisanie stopni utlenienia obu wskazanych atomów węgla
ALBO
– poprawne napisanie typów hybrydyzacji obu wskazanych atomów węgla.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Zaznaczony atom w geranialu należy do grupy CHO. Wiązanie podwójne z O wnosi +II, wiązanie z H −I, a z C zero, więc stopień utlenienia wynosi +I. Trzy obszary wiązań odpowiadają hybrydyzacji sp2.
W geraniolu wskazany atom jest częścią CH2OH: jedno C–O daje +I, dwa C–H dają −II, łącznie −I. Cztery wiązania σ odpowiadają sp3. Nie analizujemy sąsiedniego atomu wiązania C=C, ponieważ strzałki a wskazują węgle grup funkcyjnych.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
| Związek | Stopień utlenienia | Hybrydyzacja |
|---|---|---|
| Geranial | +I | sp2 |
| Geraniol | −I | sp3 |

