Zadanie 26 — maj 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 25–26.

Poniżej podano wzory półstrukturalne (grupowe) trzech związków organicznych.

Informacja wspólna 25-26 — materiał graficzny CKE, s. 22, element 1.

Każdy ze związków A, B, C ma izomery. Poniżej opisano trzy z nich – oznaczone

odpowiednio jako związki A1, B1, C1.

• Związek A1 to izomer związku A, który można utlenić do związku B.

• Związek B1 to izomer związku B, który można zredukować do związku A.

• Związek C1 to izomer związku C, który można otrzymać przez utlenienie związku B.

Narysuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków A1, B1 i C1.

A1

B1

C1

   
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odczytaj typy i szkielety A oraz B, a potem cofnij utlenianie aldehydu B do odpowiedniego alkoholu.

Podpowiedź 2

Dobierz keton redukowany do butan-2-olu i kwas powstający przez utlenienie 2-metylopropanalu.

Podpowiedź 3

Narysuj A1: 2-metylopropan-1-ol, B1: butan-2-on, C1: kwas 2-metylopropanowy, zachowując wzory półstrukturalne.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

A1B1C1
CKE: wzór związku A1.CKE: wzór związku B1.CKE: wzór związku C1.

CKE: wzory szkieletowe zamiast półstrukturalnych powodują utratę 1 pkt.

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne narysowanie wzorów półstrukturalnych (grupowych) trzech związków.

1 pkt – poprawne narysowanie wzorów półstrukturalnych (grupowych) dwóch związków.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Związek B jest 2-metylopropanalem, więc jego alkoholowym prekursorem A1 musi być 2-metylopropan-1-ol: utlenienie zachowuje rozgałęziony szkielet. Alkohol A to butan-2-ol, dlatego redukowanym izomerem B1 jest butan-2-on.

Dalsze utlenienie aldehydu B daje kwas 2-metylopropanowy, czyli C1, izomer estru C o tym samym wzorze sumarycznym. Każdą strukturę sprawdzamy zarówno przez przemianę grupy funkcyjnej, jak i wzór sumaryczny. Polecenie wymaga wzorów półstrukturalnych; same nazwy lub szkielety nie zastępują tych wzorów.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

A1B1C1
CKE: wzór związku A1.CKE: wzór związku B1.CKE: wzór związku C1.

CKE: wzory szkieletowe zamiast półstrukturalnych powodują utratę 1 pkt.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_05_glowny_26

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania