Zadanie 21 — maj 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 21–22.

Reakcję hydratacji (uwodnienia) etenu opisuje równanie:

Informacja wspólna 21-22 — materiał graficzny CKE, s. 20, element 1.

Równowagowy stopień przereagowania etenu, który jest miarą wydajności przedstawionej

reakcji, zależy od warunków prowadzenia procesu: temperatury i ciśnienia. Tę zależność

przedstawiono na poniższym wykresie.

50,0

Informacja wspólna 21-22 — materiał graficzny CKE, s. 20, element 2.

Na podstawie: E. Grzywa, J. Molenda, Technologia podstawowych syntez organicznych, Warszawa 2008.

Wyjaśnij, dlaczego w danej temperaturze równowagowy stopień przereagowania etenu w opisanej reakcji jest tym większy, im wyższe jest ciśnienie, pod którym prowadzona jest reakcja.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odczytaj stany skupienia i policz sumę współczynników gazowych po obu stronach równania.

Podpowiedź 2

Zauważ, że z dwóch moli gazów powstaje jeden mol gazu.

Podpowiedź 3

Zastosuj regułę przekory przy sprężaniu: preferowana jest strona etanolu, więc zużywa się więcej etenu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

W reakcji z 2 mol gazowych substratów powstaje 1 mol gazowego produktu. Zwiększenie ciśnienia przesuwa równowagę w stronę mniejszej liczby moli gazów, więc zwiększa równowagowy stopień przereagowania etenu. CKE wymaga odniesienia do stechiometrii reakcji.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne wyjaśnienie uwzględniające stechiometrię reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W przedstawionej hydratacji etenu zarówno eten i woda, jak i etanol są gazami. Z dwóch moli gazowych substratów powstaje jeden mol gazowego produktu.

Izotermiczne zwiększenie ciśnienia przez sprężenie sprzyja stronie z mniejszą liczbą moli gazu, więc równowaga przesuwa się ku etanolowi. Wzrasta przez to równowagowy stopień przereagowania etenu. Uzasadnienie musi odwołać się do stosunku 2:1 wynikającego z równania; samo przywołanie reguły przekory bez wskazania stechiometrii nie wyjaśnia wyboru kierunku.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

W reakcji z 2 mol gazowych substratów powstaje 1 mol gazowego produktu. Zwiększenie ciśnienia przesuwa równowagę w stronę mniejszej liczby moli gazów, więc zwiększa równowagowy stopień przereagowania etenu. CKE wymaga odniesienia do stechiometrii reakcji.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_05_glowny_21

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania