Źródło
Informacja do zadań 21–22.
Reakcję hydratacji (uwodnienia) etenu opisuje równanie:

Równowagowy stopień przereagowania etenu, który jest miarą wydajności przedstawionej
reakcji, zależy od warunków prowadzenia procesu: temperatury i ciśnienia. Tę zależność
przedstawiono na poniższym wykresie.
50,0

Na podstawie: E. Grzywa, J. Molenda, Technologia podstawowych syntez organicznych, Warszawa 2008.
Wyjaśnij, dlaczego w danej temperaturze równowagowy stopień przereagowania etenu w opisanej reakcji jest tym większy, im wyższe jest ciśnienie, pod którym prowadzona jest reakcja.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Odczytaj stany skupienia i policz sumę współczynników gazowych po obu stronach równania.
Podpowiedź 2
Zauważ, że z dwóch moli gazów powstaje jeden mol gazu.
Podpowiedź 3
Zastosuj regułę przekory przy sprężaniu: preferowana jest strona etanolu, więc zużywa się więcej etenu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
W reakcji z 2 mol gazowych substratów powstaje 1 mol gazowego produktu. Zwiększenie ciśnienia przesuwa równowagę w stronę mniejszej liczby moli gazów, więc zwiększa równowagowy stopień przereagowania etenu. CKE wymaga odniesienia do stechiometrii reakcji.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie uwzględniające stechiometrię reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W przedstawionej hydratacji etenu zarówno eten i woda, jak i etanol są gazami. Z dwóch moli gazowych substratów powstaje jeden mol gazowego produktu.
Izotermiczne zwiększenie ciśnienia przez sprężenie sprzyja stronie z mniejszą liczbą moli gazu, więc równowaga przesuwa się ku etanolowi. Wzrasta przez to równowagowy stopień przereagowania etenu. Uzasadnienie musi odwołać się do stosunku 2:1 wynikającego z równania; samo przywołanie reguły przekory bez wskazania stechiometrii nie wyjaśnia wyboru kierunku.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
W reakcji z 2 mol gazowych substratów powstaje 1 mol gazowego produktu. Zwiększenie ciśnienia przesuwa równowagę w stronę mniejszej liczby moli gazów, więc zwiększa równowagowy stopień przereagowania etenu. CKE wymaga odniesienia do stechiometrii reakcji.