Zadanie 23.1 — przykladowy 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 23–24.

Naftalen to organiczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym C10H8, będący

najprostszym policyklicznym węglowodorem aromatycznym o dwóch skondensowanych

pierścieniach. Jego wzór przedstawiono poniżej.

CKE: wzór szkieletowy naftalenu, dwa skondensowane pierścienie aromatyczne.

Naftalen ma właściwości podobne do benzenu, np. ulega analogicznym reakcjom

chemicznym, jednak w przeciwieństwie do benzenu ten związek dość łatwo utlenia się pod

wpływem silnych utleniaczy.

Źródło

Informacja do zadań 23.

W reakcji monochlorowania naftalenu powstają dwa izomeryczne produkty.

Narysuj wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone dwóch izomerycznych monochloropochodnych naftalenu, które powstają w reakcji tego związku z chlorem, przebiegającej w obecności odpowiedniego katalizatora.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wskaż na szkielecie naftalenu położenia atomów wodoru bliższe i dalsze od złącza pierścieni.

Podpowiedź 2

Uwzględnij symetrię: wiele pozornie różnych podstawień daje tę samą cząsteczkę po obrocie rysunku.

Podpowiedź 3

Narysuj po jednym przedstawicielu obu grup położeń, czyli 1-chloronaftalen i 2-chloronaftalen.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 23.1 — oryginalne rozwiązanie CKE, s. 22.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie dwóch wzorów półstrukturalnych (grupowych) lub uproszczonych.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W naftalenie atomy wodoru zajmują dwa rodzaje nierównocennych położeń. Jedne są bezpośrednio sąsiadujące z miejscem połączenia pierścieni, a drugie położone dalej.

Symetria cząsteczki sprawia, że podstawienie wodoru w obrębie każdej z tych grup prowadzi do tego samego izomeru. Wystarczą więc dwa wzory: 1-chloronaftalenu i 2-chloronaftalenu. Zachowujemy oba skondensowane pierścienie oraz ich układ wiązań; chlor zastępuje atom wodoru, więc nie przyłączamy go do wspólnych atomów węgla bez wodoru.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 23.1 — oryginalne rozwiązanie CKE, s. 22.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_00_przykladowy_23.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania