Jony miedzi(II) tworzą wiele różnych związków kompleksowych. W roztworze wodnym nie
występują w postaci prostych kationów Cu2+, lecz jako jony uwodnione, czyli
akwakompleksy. W akwakompleksie jon miedzi(II) przyjmuje liczbę koordynacyjną równą 6.
Ten kompleks jest mniej trwały niż kompleks miedzi(II) z amoniakiem, dlatego w obecności
amoniaku o odpowiednim stężeniu w roztworze związku miedzi(II) tworzy się
aminakompleks, w którym liczba koordynacyjna jonu Cu2+ także jest równa 6, ale cztery
cząsteczki wody są zastąpione czterema cząsteczkami amoniaku. Nosi on nazwę jonu
diakwatetraaminamiedzi(II). Obecność tych jonów nadaje roztworowi ciemnoniebieską
barwę. Roztwory, w których obecne są opisane jony kompleksowe, przedstawiono na
poniższych fotografiach.


akwakompleks miedzi(II) jon diakwatetraaminamiedzi(II)
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2010
oraz M. Cieślak-Golonka, J. Starosta, M. Wasielewski, Wstęp do chemii koordynacyjnej, Warszawa 2010.
Napisz wzory opisanych jonów kompleksowych: akwakompleksu miedzi(II) oraz jonu diakwatetraaminamiedzi(II).
Wzór akwakompleksu miedzi(II): …
Wzór jonu diakwatetraaminamiedzi(II): …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zacznij od sześciu ligandów H2O. W drugim kompleksie wymień cztery na NH3, zachowując łączną liczbę sześć.
Podpowiedź 2
H2O i NH3 są obojętne, dlatego oba kompleksy mają ładunek 2+.
Podpowiedź 3
Wpisz [Cu(H2O)6]2+ oraz [Cu(NH3)4(H2O)2]2+.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Akwakompleks: [Cu(H2O)6]2+. Jon diakwatetraaminamiedzi(II): [Cu(H2O)2(NH3)4]2+ albo [Cu(NH3)4(H2O)2]2+.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie wzorów dwóch jonów kompleksowych.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Akwakompleks o liczbie koordynacyjnej 6 zawiera sześć ligandów H2O: [Cu(H2O)6]2+. W drugim kompleksie cztery z nich zastępuje NH3, a dwie H2O pozostają, więc wzór to [Cu(NH3)4(H2O)2]2+.
Oba rodzaje ligandów są elektrycznie obojętne i nie zmieniają ładunku Cu(II). Wpisz nawias kwadratowy obejmujący cały jon i ładunek 2+ poza nim. Sam [Cu(NH3)4]2+ pomija dwa ligandy wodne, których obecność i liczba koordynacyjna są wyraźnie wymagane w informacji.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Akwakompleks: [Cu(H2O)6]2+. Jon diakwatetraaminamiedzi(II): [Cu(H2O)2(NH3)4]2+ albo [Cu(NH3)4(H2O)2]2+.