Zadanie 15.2 — przykladowy 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 15.

Równanie kinetyczne reakcji opisanej równaniem:

2NO(g) + O2(g) → 2NO2(g)

ma postać:

v = k ∙ cNO2 ∙ cO₂

Na podstawie: J. Sawicka i inni, Tablice chemiczne, Gdańsk 2004.

Szybkość reakcji chemicznej v, wyrażona w jednostce: mol × dm−3 × s−1, zależy od stężeń

molowych substratów reakcji oraz od stałej szybkości reakcji 𝑘 – współczynnika

charakterystycznego dla danej reakcji. Stała szybkości reakcji zależy od temperatury, a nie

zależy od stężenia substratów.

W zamkniętym reaktorze o pojemności 2 dm3 zmieszano 6 moli tlenku azotu(II) i 4 mole

tlenu. Podczas reakcji utrzymywano stałą temperaturę T.

Oblicz, ile razy zmaleje szybkość opisanej reakcji w stosunku do szybkości początkowej, w momencie, w którym stężenie tlenu zmniejszy się o 1 mol × dm−3.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przelicz początkowe mole na stężenia i zastosuj stosunek zużycia NO:O2 = 2:1.

Podpowiedź 2

Po wskazanym ubytku oba stężenia wynoszą 1 mol·dm−3. Porównaj k·32·2 z k·12·1.

Podpowiedź 3

Podaj spadek szybkości 18 razy; stała k skraca się dzięki jednakowej temperaturze.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Początkowo [NO] = 6/2 = 3 mol · dm−3, [O2] = 4/2 = 2 mol · dm−3, więc v1 = k · 32 · 2 = 18k. Po zmniejszeniu stężenia tlenu o 1 mol · dm−3 stężenia obu substratów wynoszą po 1 mol · dm−3, więc v2 = k. Szybkość zmaleje 18 razy.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie ile razy

zmaleje szybkość reakcji.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.

LUB

– podanie wyniku z błędną jednostką.

0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W 2 dm3 początkowe stężenia wynoszą [NO] = 3 i [O2] = 2 mol·dm−3. Ubytek O2 o 1 mol·dm−3 oznacza z równania ubytek NO o 2 mol·dm−3, więc później oba stężenia są równe 1.

Początkowa szybkość to k·32·2 = 18k, a późniejsza k·12·1 = k. Szybkość zmaleje osiemnastokrotnie. Nie zmniejszaj NO o jeden zamiast dwa i nie dodawaj wykładników do stężeń: trzeba podstawić je do iloczynu prawa kinetycznego.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Początkowo [NO] = 6/2 = 3 mol · dm−3, [O2] = 4/2 = 2 mol · dm−3, więc v1 = k · 32 · 2 = 18k. Po zmniejszeniu stężenia tlenu o 1 mol · dm−3 stężenia obu substratów wynoszą po 1 mol · dm−3, więc v2 = k. Szybkość zmaleje 18 razy.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_00_przykladowy_15.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania