Zadanie 12 — przykladowy 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Gazowy wodór wydziela się w reakcjach różnych metali z kwasami, a najaktywniejsze metale

redukują wodę do wodoru. Na zajęciach koła chemicznego uczniowie mieli zaprojektować

laboratoryjną metodę otrzymywania wodoru, inną niż stosowane powszechnie działanie

kwasem solnym na cynk.

Zaproponowano przeprowadzenie następujących reakcji:

uczeń A – magnezu z kwasem octowym;

uczeń B – potasu z wodą;

uczeń C – cynku ze stężonym kwasem azotowym(V).

Nauczyciel stwierdził, że wodór powstaje w dwóch spośród zaproponowanych reakcji, ale

tylko jedna z nich jest możliwa do przeprowadzenia w szkolnej pracowni chemicznej.

Napisz, który uczeń poprawnie zaprojektował doświadczenie. Wyjaśnij, dlaczego druga propozycja doświadczenia, w którym również powstaje wodór, była nieodpowiednia. Odwołaj się do zasad bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązujących w szkolnej pracowni chemicznej.

Doświadczenie poprawnie zaprojektował uczeń: …

Wyjaśnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Oddziel pytanie o chemiczną możliwość wydzielania H2 od przydatności reakcji do szkolnego doświadczenia.

Podpowiedź 2

A i B mogą wydzielać wodór, lecz reakcja K z wodą jest gwałtowna i silnie egzotermiczna.

Podpowiedź 3

Wskaż ucznia A; odrzuć B z powodu ryzyka zapłonu i gwałtownego przebiegu reakcji potasu z wodą.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Uczeń A. Reakcja potasu z wodą przebiega zbyt gwałtownie i jest silnie egzotermiczna; wydzielający się wodór oraz potas mogą się zapalić.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawny wybór doświadczenia, w którym można otrzymać w laboratorium wodór

zgodnie z zasadami bezpieczeństwa obowiązującymi w szkolnej pracowni

chemicznej, oraz uzasadnienie odwołujące się do gwałtownego (wybuchowego)

przebiegu reakcji potasu z wodą.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Magnez z kwasem octowym wydziela H2, a reakcja pozwala uzyskiwać gaz w odpowiednich warunkach pracowni. Poprawną propozycję przedstawił uczeń A.

Potas z wodą również daje H2, ale bardzo gwałtownie i z dużym wydzieleniem ciepła; może dojść do zapłonu wodoru lub metalu, dlatego propozycja B nie spełnia warunków tego szkolnego doświadczenia. Cynk ze stężonym HNO3 daje produkty redukcji azotu zamiast oczekiwanego H2. Wymagane uzasadnienie bezpieczeństwa dotyczy konkretnie nadmiernej gwałtowności drugiego sposobu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Uczeń A. Reakcja potasu z wodą przebiega zbyt gwałtownie i jest silnie egzotermiczna; wydzielający się wodór oraz potas mogą się zapalić.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_00_przykladowy_12

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania