Źródło
Informacja do zadań 10–11.
Sól Mohra to zwyczajowa nazwa siarczanu(VI) żelaza(II) i amonu o wzorze (NH4)2Fe(SO4)2.
W laboratorium chemicznym ten związek jest często używany jako wygodne i stabilne źródło
jonów żelaza(II). Zarówno sama sól Mohra, jak i jej wodne roztwory są odporne na utlenianie
na powietrzu.
Źródło
Informacja do zadań 11.
Przeprowadzono dwuetapowe doświadczenie. W pierwszym etapie

do dwóch probówek (A i B) z roztworem soli Mohra dodano wodny
roztwór wodorotlenku sodu. Wynik doświadczenia w obu probówkach
był identyczny i został przedstawiony na fotografii.
W czasie doświadczenia zaszła reakcja chemiczna opisana równaniem:
Zaobserwowano również, że zwilżony uniwersalny papierek wskaźnikowy
umieszczony u wylotu probówki zabarwił się na niebiesko.
Probówkę B pozostawiono przez dłuższy czas na powietrzu. W probówce zaobserwowano
zmiany, które zilustrowano na poniższych fotografiach.

Wyjaśnij przyczyny obserwowanych zmian w probówce B pomimo niedodania do tej probówki żadnego odczynnika.
Wyjaśnienie: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zastanów się, jaki utleniacz może trafić z otoczenia do otwartej probówki.
Podpowiedź 2
Tlen z powietrza rozpuszcza się w wodzie i utlenia Fe(II) do Fe(III).
Podpowiedź 3
Wyjaśnij zmianę barwy powstawaniem Fe(OH)3 wskutek działania O2, mimo niedodania osobnego odczynnika.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Tlen z powietrza rozpuszczony w wodzie jest utleniaczem. Zielonkawy Fe(OH)2 utlenia się do pomarańczowego Fe(OH)3, mimo niedodania odczynnika.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie odwołujące się do obecności w wodzie rozpuszczonego w niej
tlenu, który pełni funkcję utleniacza.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Choć do probówki B nie dodano odczynnika z pipety, miała ona kontakt z powietrzem. Rozpuszczający się O2 jest utleniaczem i stopniowo przekształca Fe(II) w osadzie do Fe(III), powodując zmianę zielonkawej barwy na rdzawobrązową.
Przykładowy bilans to 4Fe(OH)2 + O2 + 2H2O → 4Fe(OH)3. Wskaż tlen jako reagent pochodzący z otoczenia. Nie tłumacz zmiany samym odparowaniem wody: ono nie wyjaśnia zmiany stopnia utlenienia i powstania innego związku żelaza.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Tlen z powietrza rozpuszczony w wodzie jest utleniaczem. Zielonkawy Fe(OH)2 utlenia się do pomarańczowego Fe(OH)3, mimo niedodania odczynnika.