Źródło
Informacja do zadań 08–09.
W pewnej wodzie mineralnej znajdują się jony: Ca2+, Mg2+ oraz HCO3−. Ich zawartość
przedstawiono w poniższej tabeli.
Składnik mineralny | Zawartość, mg ∙ dm−3 |
|---|---|
Ca2+ | 457 |
Mg2+ | 50 |
HCO3− | 1836 |
Źródło
Informacja do zadań 08.
Przeprowadzono doświadczenie zilustrowane na poniższym schemacie:

W wyniku przeprowadzonego doświadczenia w każdej probówce zaobserwowano zmianę
świadczącą o zajściu reakcji chemicznej. W probówce II, w wyniku przeprowadzonego
doświadczenia, wydzielił się biały osad.
Rozstrzygnij, czy na podstawie przeprowadzonego doświadczenia można stwierdzić, że w badanej wodzie mineralnej są obecne też inne jony niż Mg2+, Ca2+ oraz HCO3−.
Uzasadnij swoją odpowiedź.
Rozstrzygnięcie: …
Uzasadnienie: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Skup się na białym osadzie po dodaniu AgNO3. Sprawdź, czy trzy wymienione jony wystarczają do takiego wyjaśnienia.
Podpowiedź 2
Biały AgCl byłby przykładem soli dodatkowego anionu, którego nie ma w podanej trójce.
Podpowiedź 3
Odpowiedz „tak” i uzasadnij obecnością innych anionów strącających biały osad srebra, np. Cl−.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Tak. Biały osad po dodaniu AgNO3 świadczy o obecności innych anionów tworzących trudno rozpuszczalne sole srebra(I), np. Cl−.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W probówce II dodano AgNO3 i otrzymano biały osad. Ca2+ oraz Mg2+ nie tworzą z nim takiej trudno rozpuszczalnej soli, a wyjaśnienie oparte na węglanach srebra dawałoby inną, żółtawą barwę. W modelu identyfikacji z zadania biały osad wskazuje zatem dodatkowy anion, np.
Cl− tworzący AgCl. Odpowiadamy „tak”. Nie wolno jednak uznać, że doświadczenie ustaliło pełny skład wszystkich dodatkowych jonów; dodatni wynik potwierdza ich obecność, a nie wyznacza stężeń ani jedynego możliwego anionu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Tak. Biały osad po dodaniu AgNO3 świadczy o obecności innych anionów tworzących trudno rozpuszczalne sole srebra(I), np. Cl−.