Na podstawie budowy atomów pierwiastków należących do grup 1.–2. oraz
13.–17. drugiego okresu układu okresowego uzupełnij poniższe zdanie. W wyznaczone miejsca wpisz symbol albo nazwę odpowiedniego pierwiastka.
Spośród pierwiastków drugiego okresu:
• najmniejszy ładunek jądra ma atom … ;
• najmniejszy promień atomowy ma atom … ;
• najmniejszą wartość pierwszej energii jonizacji ma atom …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Ogranicz porównanie do pierwiastków drugiego okresu w wymienionych grupach. Rozważ osobno Z, promień i jonizację.
Podpowiedź 2
Lit zaczyna okres i łatwo oddaje elektron; fluor ma silnie przyciąganą powłokę walencyjną.
Podpowiedź 3
Wpisz Li, F, Li.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Najmniejszy ładunek jądra: Li (lit). Najmniejszy promień atomowy: F (fluor). Najmniejsza pierwsza energia jonizacji: Li (lit).
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie wszystkich zdań.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W rozpatrywanym fragmencie drugiego okresu najmniejsze Z ma lit, więc jego jądro ma najmniejszy ładunek dodatni. W prawo okresu rośnie skuteczne przyciąganie elektronów na tej samej powłoce, dlatego najmniejszy promień w podanym zbiorze ma fluor.
Lit najłatwiej oddaje jedyny elektron 2s i ma najmniejszą pierwszą energię jonizacji. Odpowiedzi to Li, F, Li. Zakres zadania obejmuje grupy 1–2 i 13–17, dlatego nie porównujemy gazu szlachetnego z sąsiednich grup poza tym zbiorem.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Najmniejszy ładunek jądra: Li (lit). Najmniejszy promień atomowy: F (fluor). Najmniejsza pierwsza energia jonizacji: Li (lit).