Zadanie 27 — grudzień 2022 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Uczniowie badali zachowanie związków organicznych wobec kwasów i zasad. Mieli do

dyspozycji: propano-1-aminę, propan-1-ol, glicynę oraz kwas propanowy. Te związki zostały

w przypadkowej kolejności oznaczone numerami 1–4.

W pierwszym etapie doświadczenia badane związki wprowadzono pojedynczo do czterech

probówek zawierających kwas solny z dodatkiem oranżu metylowego, a w drugim etapie –

do czterech probówek zawierających roztwór NaOH z dodatkiem fenoloftaleiny.

Efekty doświadczenia pokazano na zdjęciach.

Fotografie probówek 1–4 w dwóch etapach. Etap 1: czerwona, żółta, czerwona i pomarańczowa. Etap 2: dwie intensywnie różowe, bezbarwna i bardzo bladoróżowa.

Uzupełnij tabelę. Wymienionym związkom przyporządkuj numery ich roztworów.

Nazwa

związku

propano-1-amina

propan-1-ol

glicyna

kwas propanowy

Numer roztworu    
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Znajdź próbkę reagującą tylko z kwasem, tylko z zasadą, z oboma oraz z żadnym z nich.

Podpowiedź 2

Amina neutralizuje HCl, kwas propanowy NaOH, a glicyna wykazuje obie właściwości. Alkohol pozostaje bez efektu.

Podpowiedź 3

Przypisz propano-1-amina — 2, propan-1-ol — 1, glicyna — 4, kwas propanowy — 3.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Związekpropano-1-aminapropan-1-olglicynakwas propanowy
Numer roztworu2143

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne przyporządkowanie numeru roztworu do każdego z czterech związków.

1 pkt – poprawne przyporządkowanie numeru roztworu do trzech albo dwóch związków.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Roztwór 2 zmienia barwę kwaśnego wskaźnika, lecz nie odbarwia zasadowej fenoloftaleiny: to propano-1-amina. Roztwór 3 odbarwia fenoloftaleinę, nie zobojętniając HCl, więc jest kwasem propanowym. Roztwór 4 reaguje z kwasem i zasadą, co wskazuje amfoteryczną glicynę.

Roztwór 1 nie daje takich efektów i odpowiada propan-1-olowi. W kolejności tabeli wpisujemy 2, 1, 4, 3. Porównaj obie serie prób dla tego samego numeru, zamiast rozpoznawać substancję wyłącznie z jednej fotografii.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Związekpropano-1-aminapropan-1-olglicynakwas propanowy
Numer roztworu2143
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2022_12_probny_27

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania