Zadanie 24.1 — grudzień 2022 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 24.

W temperaturze powyżej 67 ℃ fenol miesza się z wodą w dowolnych proporcjach, natomiast

w przedziale temperatury 15–40 ℃ jego maksymalne stężenie w roztworze wodnym nie

przekracza 10 %.

Do probówki wprowadzono fenol i wodę w stosunku masowym 1 : 5 i przeprowadzono

doświadczenie.

Etap 1. Zawartość probówki ogrzano do temperatury 70 ℃.

Etap 2. Mieszaninę ochłodzono do temperatury 25 ℃.

Etap 3. Dodano stechiometryczną ilość wodorotlenku sodu (w stosunku do fenolu).

Uzupełnij tabelę. Opisz wygląd zawartości probówki po kolejnych etapach doświadczenia.

 

Wygląd zawartości probówki

po 1. etapie

 

po 2. etapie

 

po 3. etapie

 
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przelicz stosunek 1:5 na udział fenolu i porównaj go z danymi o mieszalności w obu temperaturach.

Podpowiedź 2

Ogrzanie daje jedną fazę; chłodzenie przy 16,7% przekracza limit, a NaOH tworzy rozpuszczalną sól.

Podpowiedź 3

Wpisz kolejno klarowny roztwór, zmętnienie, klarowny roztwór.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

EtapWygląd
1klarowny roztwór
2zmętnienie
3klarowny roztwór

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie trzech wierszy tabeli.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Mieszanina fenolu i wody 1:5 ma około 16,7% masowych fenolu. W 70°C, powyżej temperatury pełnej mieszalności podanej w informacji, otrzymujemy klarowny roztwór. Po ochłodzeniu do 25°C taka zawartość przekracza rozpuszczalność, więc pojawia się zmętnienie wskutek rozdzielania faz.

Stechiometryczna ilość NaOH przekształca fenol w dobrze rozpuszczalny fenolan sodu i ponownie daje klarowny roztwór. To trzy kolejne obserwacje. Nie uzasadniaj zmętnienia zasadą, że każdy fenol w wodzie jest nierozpuszczalny: rozstrzygają stężenie i temperatura.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

EtapWygląd
1klarowny roztwór
2zmętnienie
3klarowny roztwór
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2022_12_probny_24.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania