Zadanie 22.1 — grudzień 2022 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 22.

Atomy wodoru w cząsteczkach etynu są bardziej reaktywne niż atomy wodoru w alkanach i alkenach. Przykładowo: przez metaliczny sód jest wypierany wodór z etynu i przy nadmiarze tego alkinu reakcja przebiega zgodnie z równaniem:

Równanie reakcji etynu z sodem; produkt: etynek sodu.

Podobna reakcja z udziałem sodu zachodzi w ciekłym amoniaku:

2NH3 + 2Na → 2NaNH2 + H2

Z kolei działanie etynu na produkt tej reakcji (NaNH2) rozpuszczony w etoksyetanie (eterze dietylowym) prowadzi do ponownego powstania amoniaku:

Równanie reakcji etynu z amidkiem sodu.

Etynek sodu nie jest trwałym związkiem i po wprowadzeniu do wody rozkłada się z wydzieleniem etynu.

Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji etynku sodu z wodą.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź, ile atomów Na ma etynek w schemacie źródłowym. Woda protonuje anion.

Podpowiedź 2

Powstają etyn i NaOH, bez wydzielania wodoru cząsteczkowego w tym bilansie.

Podpowiedź 3

Zapisz monosodowy etynek + H2O → etyn + NaOH, zgodnie z półstrukturalnym wzorem klucza.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 22.1 — oryginalne rozwiązanie CKE, s. 20.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne zapisanie równania reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Etynek otrzymany przy nadmiarze etynu ma jeden Na zastępujący końcowy H. Po dodaniu wody silnie zasadowy anion etynkowy przyjmuje proton, odtwarzając etyn, a druga część wody tworzy NaOH.

Równanie cząsteczkowe ma stosunek 1:1:1:1, jak w grafice klucza. Zachowaj potrójne C≡C i nie dodawaj H2 jako produktu: tutaj zachodzi przeniesienie protonu, a nie reakcja sodu metalicznego z wodą. Rodzaj etynku wynika z konkretnego równania w informacji, nie z dowolnie wybranego disodowego związku.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 22.1 — oryginalne rozwiązanie CKE, s. 20.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2022_12_probny_22.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania