Źródło
Informacja do zadań 22.
Atomy wodoru w cząsteczkach etynu są bardziej reaktywne niż atomy wodoru w alkanach i alkenach. Przykładowo: przez metaliczny sód jest wypierany wodór z etynu i przy nadmiarze tego alkinu reakcja przebiega zgodnie z równaniem:

Podobna reakcja z udziałem sodu zachodzi w ciekłym amoniaku:
Z kolei działanie etynu na produkt tej reakcji (NaNH2) rozpuszczony w etoksyetanie (eterze dietylowym) prowadzi do ponownego powstania amoniaku:
Etynek sodu nie jest trwałym związkiem i po wprowadzeniu do wody rozkłada się z wydzieleniem etynu.
Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji etynku sodu z wodą.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Sprawdź, ile atomów Na ma etynek w schemacie źródłowym. Woda protonuje anion.
Podpowiedź 2
Powstają etyn i NaOH, bez wydzielania wodoru cząsteczkowego w tym bilansie.
Podpowiedź 3
Zapisz monosodowy etynek + H2O → etyn + NaOH, zgodnie z półstrukturalnym wzorem klucza.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne zapisanie równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Etynek otrzymany przy nadmiarze etynu ma jeden Na zastępujący końcowy H. Po dodaniu wody silnie zasadowy anion etynkowy przyjmuje proton, odtwarzając etyn, a druga część wody tworzy NaOH.
Równanie cząsteczkowe ma stosunek 1:1:1:1, jak w grafice klucza. Zachowaj potrójne C≡C i nie dodawaj H2 jako produktu: tutaj zachodzi przeniesienie protonu, a nie reakcja sodu metalicznego z wodą. Rodzaj etynku wynika z konkretnego równania w informacji, nie z dowolnie wybranego disodowego związku.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
