Na zdjęciu obok pokazano dwuetapowe doświadczenie, podczas

którego do probówki wprowadzono kilka cm3 chloroformu (CHCl3)
oraz wodę bromową (etap 1.), a następnie ciecze wymieszano
i pozostawiono na pewien czas (etap 2.).
… etap 1. etap 2.
Przedstaw wniosek z pokazanego doświadczenia dotyczący porównania gęstości wody bromowej i chloroformu. Nazwij proces, który spowodował zmianę wyglądu zawartości probówki po wymieszaniu i ponownym rozdzieleniu się cieczy.
Gęstość chloroformu jest … niż gęstość wody bromowej.
Nazwa procesu: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Sprawdź, która ciecz znajduje się na dole przed mieszaniem. Potem porównaj zmiany barw obu warstw.
Podpowiedź 2
Brom przechodzi do rozpuszczalnika, w którym rozpuszcza się lepiej, bez konieczności reakcji chemicznej.
Podpowiedź 3
Wpisz gęstość chloroformu większa oraz nazwę ekstrakcja.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Gęstość chloroformu jest większa od gęstości wody bromowej. Proces: ekstrakcja.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie zdania i podanie nazwy procesu.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Chloroform tworzy dolną warstwę już przed mieszaniem, więc ma większą gęstość niż woda bromowa. Po wstrząśnięciu brom przechodzi w większym stopniu do chloroformu, w którym lepiej się rozpuszcza; dolna warstwa staje się intensywniej zabarwiona, a wodna blednie.
Proces to ekstrakcja między dwiema niemieszającymi się cieczami. Nie jest to sedymentacja osadu ani reakcja, w której brom musiałby zostać zużyty. Wniosek o gęstości wyprowadzamy z położenia warstw, a o podziale bromu z ich barw.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Gęstość chloroformu jest większa od gęstości wody bromowej. Proces: ekstrakcja.