Źródło
Informacja do zadań 16.
Badano kinetykę reakcji utleniania jonów bromkowych jonami bromianowymi(V)
w środowisku kwasowym, która przebiega zgodnie z równaniem:
Na podstawie pomiarów kinetycznych ustalono następującą zależność między szybkością tej
reakcji a stężeniami reagentów: 𝑣 = 𝑘 ⸱ [Br−] ⸱ [BrO3−] ⸱ [H+]2
Oblicz, jak zmieni się szybkość opisanej reakcji, jeżeli początkowe pH roztworu będzie wyższe o 𝟎, 𝟑.
Obliczenia:
Szybkość reakcji …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Przelicz różnicę pH na iloraz stężeń H+. Skala jest logarytmiczna.
Podpowiedź 2
Stężenie spada około dwukrotnie, a szybkość zależy od jego kwadratu.
Podpowiedź 3
Oblicz v2/v1 ≈ 0,25 i napisz, że szybkość maleje około czterokrotnie.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Wzrost pH o 0,3 zmniejsza stężenie H+ około dwukrotnie. Szybkość zależy od kwadratu tego stężenia: v2/v1 = 0,52 = 0,25. Szybkość zmaleje czterokrotnie.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne obliczenie i napisanie, jak zmieni się szybkość reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Wzrost pH o 0,3 powoduje zmianę [H+] w stosunku 10-0,3, czyli około 0,501. Szybkość zależy od kwadratu tego stężenia, więc v2/v1 = (10-0,3)2 = 10-0,6 ≈ 0,251.
Reakcja będzie około czterokrotnie wolniejsza, przy niezmienionych pozostałych stężeniach i temperaturze. Nie obniżamy szybkości tylko dwukrotnie, bo udział H+ ma drugi rząd. Nie traktujemy też zmiany pH o 0,3 jako dodania 0,3 do stężenia molowego.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Wzrost pH o 0,3 zmniejsza stężenie H+ około dwukrotnie. Szybkość zależy od kwadratu tego stężenia: v2/v1 = 0,52 = 0,25. Szybkość zmaleje czterokrotnie.