Zadanie 16.2 — grudzień 2022 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 16.

Badano kinetykę reakcji utleniania jonów bromkowych jonami bromianowymi(V)

w środowisku kwasowym, która przebiega zgodnie z równaniem:

5Br− + BrO3− + 6H+ → 3Br2 + 3H2O

Na podstawie pomiarów kinetycznych ustalono następującą zależność między szybkością tej

reakcji a stężeniami reagentów: 𝑣 = 𝑘 ⸱ [Br−] ⸱ [BrO3−] ⸱ [H+]2

Oblicz, jak zmieni się szybkość opisanej reakcji, jeżeli początkowe pH roztworu będzie wyższe o 𝟎, 𝟑.

Obliczenia:

Szybkość reakcji …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przelicz różnicę pH na iloraz stężeń H+. Skala jest logarytmiczna.

Podpowiedź 2

Stężenie spada około dwukrotnie, a szybkość zależy od jego kwadratu.

Podpowiedź 3

Oblicz v2/v1 ≈ 0,25 i napisz, że szybkość maleje około czterokrotnie.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Wzrost pH o 0,3 zmniejsza stężenie H+ około dwukrotnie. Szybkość zależy od kwadratu tego stężenia: v2/v1 = 0,52 = 0,25. Szybkość zmaleje czterokrotnie.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne obliczenie i napisanie, jak zmieni się szybkość reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Wzrost pH o 0,3 powoduje zmianę [H+] w stosunku 10-0,3, czyli około 0,501. Szybkość zależy od kwadratu tego stężenia, więc v2/v1 = (10-0,3)2 = 10-0,6 ≈ 0,251.

Reakcja będzie około czterokrotnie wolniejsza, przy niezmienionych pozostałych stężeniach i temperaturze. Nie obniżamy szybkości tylko dwukrotnie, bo udział H+ ma drugi rząd. Nie traktujemy też zmiany pH o 0,3 jako dodania 0,3 do stężenia molowego.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Wzrost pH o 0,3 zmniejsza stężenie H+ około dwukrotnie. Szybkość zależy od kwadratu tego stężenia: v2/v1 = 0,52 = 0,25. Szybkość zmaleje czterokrotnie.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2022_12_probny_16.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania