Źródło
Informacja do zadań 12.
Przeprowadzono dwa doświadczenia.
Doświadczenie I: Uczeń strącił osad Fe(OH)2,a następnie dodał trochę wody utlenionej
(wodnego roztworu H2O2 o stężeniu 3 %) i zauważył, że barwa osadu zmieniła się na
rdzawobrązową (reakcja 1.).
Doświadczenie II: Uczeń przygotował zielony roztwór Na3[Cr(OH)6], a następnie dodał trochę
H2O2 i stwierdził, że barwa roztworu zmieniła się na żółtą (reakcja 2.).
Na podstawie wyników tych doświadczeń uczeń sformułował hipotezę:
H2O2 w reakcjach utleniania-redukcji zawsze zachowuje się jak utleniacz.
Nauczyciel zaproponował, żeby w celu



weryfikacji postawionej hipotezy sprawdzić,
czy woda utleniona reaguje z jonami
manganianowymi(VII). Doświadczenie
przeprowadzono.
Na zdjęciach obok pokazano, jak zmieniał
się wygląd zawartości probówki
z roztworem KMnO4, gdy dodano do niego
H2O2.
roztwór
mieszanina po dodaniu H2O2
KMnO4
Rozstrzygnij, czy wynik doświadczenia potwierdza uczniowską hipotezę. Uzasadnij swoją odpowiedź – zinterpretuj zmiany zaobserwowane w trakcie doświadczenia.
Rozstrzygnięcie: …
Uzasadnienie: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zinterpretuj brunatny produkt i wydzielanie gazu. Który reagent ulega redukcji, a który utlenieniu?
Podpowiedź 2
Mn(VII) daje MnO2, H2O2 daje O2. Nadtlenek oddaje elektrony, więc jest reduktorem.
Podpowiedź 3
Odpowiedz „nie”; to kontrprzykład pokazujący redukujące działanie H2O2 wobec manganianu(VII).
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Nie. W tym doświadczeniu jony manganianowe(VII) redukują się do MnO2, a H2O2 utlenia się z wydzieleniem tlenu, więc jest reduktorem.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Na zdjęciu pojawia się brunatny produkt redukcji manganianu(VII), czyli MnO2, oraz pęcherzyki wydzielanego tlenu. W tym doświadczeniu H2O2 oddaje elektrony i utlenia tlen ze stopnia −I do 0 w O2, a więc działa jako reduktor.
Wynik obala hipotezę, że H2O2 zawsze jest utleniaczem. Jeden prawidłowo rozpoznany kontrprzykład wystarcza do obalenia twierdzenia ogólnego. Uzasadnij oba objawy i wynikającą z nich rolę, zamiast ograniczyć się do informacji o odbarwieniu roztworu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Nie. W tym doświadczeniu jony manganianowe(VII) redukują się do MnO2, a H2O2 utlenia się z wydzieleniem tlenu, więc jest reduktorem.