Przygotowano dwa zestawy laboratoryjne umożliwiające pomiar objętości gazu
wydzielonego w reakcji metali z kwasem solnym. W kolbie jednego zestawu umieszczono
próbkę mieszaniny wiórków magnezu i miedzi w stosunku molowym 8 : 3, a w kolbie
drugiego zestawu – próbkę o takiej samej masie, ale złożoną z wiórków glinu i srebra.
Do kolb wprowadzono nadmiar kwasu solnego i stwierdzono, że objętość wydzielonego gazu
była taka sama w obu zestawach.
Oblicz zawartość glinu w % masowych w mieszaninie wiórków użytej w doświadczeniu. Przyjmij wartości mas molowych:
MMg = 24g∙mol−1, MCu = 64 g∙mol−1, … MAl = 27 g∙mol−1, MAg = 108 g∙mol−1.
Obliczenia:
Zawartość glinu w % masowych:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Wybierz dogodną liczbę moli Mg i Cu zgodną ze stosunkiem 8:3. Cu oraz Ag nie wydzielają H2 z HCl.
Podpowiedź 2
Z próbki 384 g otrzymujesz 8 mol H2, do czego potrzeba 144 g Al.
Podpowiedź 3
Oblicz 144/384·100% = 37,5%, zgodnie z około 38% w kluczu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Przyjmując 8 mol Mg i 3 mol Cu: m = 8 · 24 + 3 · 64 = 384 g, a wydziela się 8 mol H2. Druga mieszanina ma taką samą masę i daje taką samą liczbę moli wodoru.
m(Al) = (2 · 27/3) · 8 = 144 g. Udział Al = 144/384 · 100% = 37,5% ≈ 38%.
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku
w procentach.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:
• popełnienie błędów rachunkowych.
LUB
• niepodanie wyniku w procentach (z błędną jednostką).
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Przyjmijmy 8 mol Mg i 3 mol Cu, czyli 8·24+3·64 = 384 g mieszaniny. Z HCl reaguje tylko Mg, dając 8 mol H2. Druga próbka ma tę samą masę, a wodór wydziela w niej tylko Al.
Z równania 2Al → 3H2 wynika n(Al) = 16/3 mol, czyli m(Al) = 144 g. Udział glinu to 144/384·100% = 37,5%, około 38% po zaokrągleniu. Miedź i srebro są obciążnikami masy, ale nie źródłami H2 w tym kwasie.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Przyjmując 8 mol Mg i 3 mol Cu: m = 8 · 24 + 3 · 64 = 384 g, a wydziela się 8 mol H2. Druga mieszanina ma taką samą masę i daje taką samą liczbę moli wodoru.
m(Al) = (2 · 27/3) · 8 = 144 g. Udział Al = 144/384 · 100% = 37,5% ≈ 38%.