Zadanie 3.2 — grudzień 2022 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 03.

Cząstki α emitowane przez jądra wielu promieniotwórczych izotopów ulegają zobojętnieniu

elektronami z otoczenia, co prowadzi do powstania gazowego helu. Jeżeli rozpad

promieniotwórczy zachodzi w układzie zamkniętym, ilość helu otrzymanego w taki sposób

jest proporcjonalna do liczby wyemitowanych cząstek α. Ta zależność stała się podstawą

jednej z pierwszych metod wyznaczania stałej Avogadra.

Zmierzono aktywność radu 226Ra i stwierdzono, że 1,0 g tego izotopu w ciągu sekundy

emituje 3,4 ⸱ 1010 cząstek α, co powoduje jego przemianę w radon 222 Rn. Następnie

z izotopu 222Rn, w wyniku ciągu kilku szybkich przemian promieniotwórczych α i β−, powstaje

ołów 210Pb. Dalszy rozpad tego nuklidu nie wpływa na przebieg eksperymentu.

Próbkę zawierającą 200 mg izotopu 226Ra zamknięto na 80 dni (6 912 000 s) w zbiorniku

i po tym czasie stwierdzono, że powstało 7,0 mm3 helu (w przeliczeniu na warunki normalne).

Można przyjąć, że aktywność radu 226Ra była stała w czasie trwania eksperymentu.

Oblicz, ile cząstek β− jest emitowanych w ciągu przemian jądra 22688Ra w jądro 21082Pb.

Liczba cząstek β−: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw uwzględnij cztery α wynikające z A. Następnie zbilansuj liczbę atomową.

Podpowiedź 2

Po czterech α Z wynosi 80, a ma wynosić 82. Jeden β− podwyższa Z o jeden.

Podpowiedź 3

Odpowiedź: dwie cząstki β−.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Liczba cząstek β−: 2.

Zasady oceniania

1 pkt – napisanie liczby cząstek β− emitowanych w ciągu przemian prowadzących od 226Ra

do 210Pb

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Cztery rozpady α obniżają A o 16 i Z o 8. Po ich uwzględnieniu liczba atomowa radu zmniejszyłaby się z 88 do 80, a docelowy ołów ma Z = 82. Każdy rozpad β− zwiększa Z o jeden przy stałym A, ponieważ neutron zamienia się w proton.

Potrzeba więc dwóch β−. Wpisz 2. Nie dodawaj masy elektronów do bilansu liczby masowej: emitowany elektron nie jest nukleonem i nie zwiększa ani nie zmniejsza A.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Liczba cząstek β−: 2.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2022_12_probny_03.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania