Źródło
Informacja do zadań 03.
Cząstki α emitowane przez jądra wielu promieniotwórczych izotopów ulegają zobojętnieniu
elektronami z otoczenia, co prowadzi do powstania gazowego helu. Jeżeli rozpad
promieniotwórczy zachodzi w układzie zamkniętym, ilość helu otrzymanego w taki sposób
jest proporcjonalna do liczby wyemitowanych cząstek α. Ta zależność stała się podstawą
jednej z pierwszych metod wyznaczania stałej Avogadra.
Zmierzono aktywność radu 226Ra i stwierdzono, że 1,0 g tego izotopu w ciągu sekundy
emituje 3,4 ⸱ 1010 cząstek α, co powoduje jego przemianę w radon 222 Rn. Następnie
z izotopu 222Rn, w wyniku ciągu kilku szybkich przemian promieniotwórczych α i β−, powstaje
ołów 210Pb. Dalszy rozpad tego nuklidu nie wpływa na przebieg eksperymentu.
Próbkę zawierającą 200 mg izotopu 226Ra zamknięto na 80 dni (6 912 000 s) w zbiorniku
i po tym czasie stwierdzono, że powstało 7,0 mm3 helu (w przeliczeniu na warunki normalne).
Można przyjąć, że aktywność radu 226Ra była stała w czasie trwania eksperymentu.
Oblicz, ile cząstek β− jest emitowanych w ciągu przemian jądra 22688Ra w jądro 21082Pb.
Liczba cząstek β−: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Najpierw uwzględnij cztery α wynikające z A. Następnie zbilansuj liczbę atomową.
Podpowiedź 2
Po czterech α Z wynosi 80, a ma wynosić 82. Jeden β− podwyższa Z o jeden.
Podpowiedź 3
Odpowiedź: dwie cząstki β−.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Liczba cząstek β−: 2.
Zasady oceniania
1 pkt – napisanie liczby cząstek β− emitowanych w ciągu przemian prowadzących od 226Ra
do 210Pb
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Cztery rozpady α obniżają A o 16 i Z o 8. Po ich uwzględnieniu liczba atomowa radu zmniejszyłaby się z 88 do 80, a docelowy ołów ma Z = 82. Każdy rozpad β− zwiększa Z o jeden przy stałym A, ponieważ neutron zamienia się w proton.
Potrzeba więc dwóch β−. Wpisz 2. Nie dodawaj masy elektronów do bilansu liczby masowej: emitowany elektron nie jest nukleonem i nie zwiększa ani nie zmniejsza A.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Liczba cząstek β−: 2.