Źródło
Informacja do zadań 01.
Na zdjęciu obok przedstawiono wodny roztwór soli, w skład której

wchodzą pierwiastki X1, X2 i X3. Dwa z nich są w stanie wolnym
metalami i należą do tego samego okresu, a jeden jest niemetalem
i leży w innym okresie. Masy atomowe tych trzech pierwiastków,
zaokrąglone do liczb całkowitych, spełniają zależność: MX1 + MX2 = MX3.
Atom pierwiastka X3 ma na zewnętrznej powłoce dwa razy więcej
elektronów niż atom pierwiastka X2, a atom pierwiastka X1 ma na
zewnętrznej powłoce dwa razy więcej niesparowanych elektronów niż
atom pierwiastka X2.
Uzupełnij poniższą tabelę. Wpisz wartości liczb kwantowych odpowiadających niesparowanym elektronom w atomach (w stanie podstawowym) pierwiastków X1 i X3.
Pierwiastek | Główna liczba kwantowa 𝑛 | Poboczna liczba kwantowa 𝑙 |
|---|---|---|
X1 | ||
X3 |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zapisz konfiguracje atomów O i Mn. Wybierz podpowłoki z elektronami niesparowanymi.
Podpowiedź 2
Niesparowane elektrony tlenu są w 2p, a manganu w 3d. Dla p l = 1, dla d l = 2.
Podpowiedź 3
Wpisz X1: n = 2, l = 1; X3: n = 3, l = 2.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
| Pierwiastek | n | l |
|---|---|---|
| X1 | 2 | 1 |
| X3 | 3 | 2 |
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli (wpisanie wartości głównej i pobocznej liczby
kwantowej, które odpowiadają niesparowanym elektronom w atomach X1 i X3).
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
1egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. poz. 1246). Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
X1 to tlen o konfiguracji walencyjnej 2s22p4. Dwa niesparowane elektrony zajmują podpowłokę 2p, więc n = 2 i l = 1.
X3 to mangan, [Ar]3d54s2, którego pięć niesparowanych elektronów znajduje się w 3d, zatem n = 3 i l = 2. Para 4s manganu nie odpowiada pytaniu o elektrony niesparowane. Nie utożsamiaj numeru okresu z n elektronów d: mangan leży w okresie czwartym, ale jego niesparowane elektrony mają n = 3.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
| Pierwiastek | n | l |
|---|---|---|
| X1 | 2 | 1 |
| X3 | 3 | 2 |