Źródło
Informacja do zadań 28.
W trzech zlewkach znajdowały się w przypadkowej kolejności wodne roztwory następujących
związków:
alanyloglicyna … fenyloalanina … kwas salicylowy (2-hydroksybenzenokarboksylowy)
W celu ich identyfikacji przeprowadzono dwuetapowe doświadczenie.
W etapie 1. do trzech probówek oddzielnie wprowadzono badane roztwory i dodano po kilka
kropel wodnego roztworu FeCl3. W jednej z probówek zaobserwowano pojawienie się
fioletowego zabarwienia roztworu.
Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) lub uproszczony związku, którego obecność zidentyfikowano w etapie 1. doświadczenia. Uzasadnij odpowiedź.
Uzasadnienie: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Znajdź związek z OH przyłączoną bezpośrednio do aromatycznego C. To warunek charakterystycznej próby fenolowej.
Podpowiedź 2
Warunek spełnia kwas salicylowy, z OH obok COOH na pierścieniu.
Podpowiedź 3
Narysuj kwas 2-hydroksybenzenokarboksylowy i uzasadnij fioletową barwę tworzeniem kompleksu z FeCl3.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Uzasadnienie CKE: Cząsteczka tego związku zawiera grupę hydroksylową związaną z pierścieniem benzenowym, więc z FeCl3 tworzy związek, którego roztwór ma intensywną fioletową barwę.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Fioletowe zabarwienie z FeCl3 wskazuje na fenolową OH połączoną bezpośrednio z pierścieniem. Taki fragment ma kwas salicylowy, czyli 2-hydroksybenzenokarboksylowy.
Fenyloalanina zawiera pierścień, ale nie fenolową OH, a alanyloglicyna nie ma takiego układu. Narysuj kwas z OH i COOH w położeniu orto oraz uzasadnij powstawaniem barwnego kompleksu z Fe(III). Sama obecność pierścienia aromatycznego albo grupy COOH nie wyjaśnia dodatniej próby i nie rozróżnia wszystkich rozpatrywanych substancji.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Uzasadnienie CKE: Cząsteczka tego związku zawiera grupę hydroksylową związaną z pierścieniem benzenowym, więc z FeCl3 tworzy związek, którego roztwór ma intensywną fioletową barwę.