Źródło
Informacja do zadań 20.
O dwóch węglowodorach X i Y wiadomo, że:
• są izomerami
• cząsteczka każdego z nich zawiera łącznie 15 atomów węgla i wodoru.
W tabeli podano informacje dotyczące budowy cząsteczki węglowodoru X.
Liczba wiązań | Liczba atomów węgla | |||
|---|---|---|---|---|
𝜎 | 𝜋 | I-rzędowych | II-rzędowych | III-rzędowych |
15 | 0 | 1 | 3 | 1 |
Węglowodór Y reaguje z wodnym roztworem manganianu(VII) potasu, a organicznym
produktem tej reakcji jest 2-metylobutano-1,2-diol. W reakcji tego węglowodoru z wodą
powstaje mieszanina produktów.
Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) lub uproszczony węglowodoru X.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zsumuj liczby atomów C z tabeli i ustal liczbę H. Brak π przy C5H10 wskazuje pierścień.
Podpowiedź 2
Potrzebny jest jeden podstawnik metylowy przy czteroczłonowym pierścieniu, aby uzyskać podaną rzędowość.
Podpowiedź 3
Narysuj metylocyklobutan i sprawdź układ 1 C pierwszorzędowy, 3 drugorzędowe i 1 trzeciorzędowy.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne narysowanie wzoru półstrukturalnego.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Tabela wskazuje pięć atomów C, a suma atomów C i H równa 15 daje C5H10. Brak π i piętnaście wiązań σ oznaczają cykloalkan: pięć wiązań C–C zamyka pierścień, a dziesięć C–H dopełnia bilans.
Jeden C pierwszorzędowy, trzy drugorzędowe i jeden trzeciorzędowy pasują do metylocyklobutanu. Narysuj czteroczłonowy pierścień z jedną grupą metylową. Nie wybieraj cyklopentanu, bo wszystkie jego atomy C byłyby drugorzędowe i nie spełniałyby rozkładu rzędowości.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
