Zadanie 2 — czerwiec 2026 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

W tabeli podano dane dotyczące trzech drobin, w których orbitalom walencyjnym ich atomów

centralnych można przypisać ten sam typ hybrydyzacji.

Wzór

NCl3

NH4+

OF2

Miara kąta między wiązaniami

𝛼≈107°

𝛼≈109°

𝛼≈103°

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.

Uzupełnij zdania. Zaznacz odpowiedź spośród oznaczonych literami A–C oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami D i E.

A. sp B. sp2 C. sp3 D. najmniejsza E. największa

W wymienionych drobinach orbitalom walencyjnym atomów centralnych przypisuje się

hybrydyzację typu … A B C

W cząsteczce OF2 jest obecna … liczba wolnych par elektronowych atomu D E

centralnego, dlatego wartość kąta między wiązaniami w cząsteczce tego związku jest

najmniejsza.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Policz obszary elektronowe wokół centralnego atomu każdej drobiny. Potem oddziel wolne pary od wiążących.

Podpowiedź 2

OF2 ma dwie wolne pary na O, NCl3 jedną na N, a NH4+ żadnej.

Podpowiedź 3

Wybierz C i E — sp3 oraz największą liczbę wolnych par przy centralnym atomie OF2.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

CE

Zasady oceniania

1 pkt – odpowiedź poprawna.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Wszystkie trzy drobiny mają przy atomie centralnym cztery obszary elektronowe, więc w szkolnym modelu przypisujemy sp3, odpowiedź C. NH4+ ma cztery pary wiążące i żadnej wolnej, NCl3 trzy wiążące i jedną wolną, a OF2 dwie wiążące i dwie wolne.

Silniejsze odpychanie z udziałem wolnych par zmniejsza kąt między wiązaniami. Najwięcej takich par ma OF2, więc w drugim wyborze wskazujemy E. Liczby wolnych par na zewnętrznych atomach nie rozstrzygają tego porównania.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

CE

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2026_06_dodatkowy_02

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania