W tabeli podano dane dotyczące trzech drobin, w których orbitalom walencyjnym ich atomów
centralnych można przypisać ten sam typ hybrydyzacji.
Wzór | NCl3 | NH4+ | OF2 |
|---|---|---|---|
Miara kąta między wiązaniami | 𝛼≈107° | 𝛼≈109° | 𝛼≈103° |
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.
Uzupełnij zdania. Zaznacz odpowiedź spośród oznaczonych literami A–C oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami D i E.
A. sp B. sp2 C. sp3 D. najmniejsza E. największa
W wymienionych drobinach orbitalom walencyjnym atomów centralnych przypisuje się
hybrydyzację typu … A B C
W cząsteczce OF2 jest obecna … liczba wolnych par elektronowych atomu D E
centralnego, dlatego wartość kąta między wiązaniami w cząsteczce tego związku jest
najmniejsza.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Policz obszary elektronowe wokół centralnego atomu każdej drobiny. Potem oddziel wolne pary od wiążących.
Podpowiedź 2
OF2 ma dwie wolne pary na O, NCl3 jedną na N, a NH4+ żadnej.
Podpowiedź 3
Wybierz C i E — sp3 oraz największą liczbę wolnych par przy centralnym atomie OF2.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
CE
Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Wszystkie trzy drobiny mają przy atomie centralnym cztery obszary elektronowe, więc w szkolnym modelu przypisujemy sp3, odpowiedź C. NH4+ ma cztery pary wiążące i żadnej wolnej, NCl3 trzy wiążące i jedną wolną, a OF2 dwie wiążące i dwie wolne.
Silniejsze odpychanie z udziałem wolnych par zmniejsza kąt między wiązaniami. Najwięcej takich par ma OF2, więc w drugim wyborze wskazujemy E. Liczby wolnych par na zewnętrznych atomach nie rozstrzygają tego porównania.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
CE