Zadanie 8 — maj 2026 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony3 pktOczekuje na przegląd podstawy

Przygotowano probówkę z wodnym roztworem pewnej soli potasu zawierającej mangan.

Do tej probówki dodano wodny roztwór siarczanu(IV) potasu, a następnie jej zawartość

wymieszano. Wygląd probówki przed reakcją i po reakcji przedstawiono w tabeli.

Wygląd zawartości probówki

przed rozpoczęciem doświadczenia

po zakończeniu doświadczenia

zielony roztwór

brunatny osad

Napisz w formie jonowej skróconej, z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy), równania reakcji redukcji i utleniania zachodzących podczas opisanej przemiany. Uwzględnij, że reakcja zachodzi w środowisku obojętnym. Uzupełnij wzory reagentów i współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie.

Równanie reakcji redukcji:

Równanie reakcji utleniania:

… + … K2SO3 + … H2O → … + … K2SO4 + … KOH
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw rozpoznaj manganian po barwie zielonej, a produkt po brunatnym osadzie.

Podpowiedź 2

Mn(VI) przyjmuje dwa elektrony, S(IV) oddaje dwa. Bilansuj w wodzie z użyciem OH−.

Podpowiedź 3

Zapisz obie połówki z dwoma elektronami i równanie z K2MnO4, MnO2 oraz 2KOH.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Przykładowe rozwiązanie CKE:

Równanie reakcji redukcji:

MnO42− + 2H2O + 2e− → MnO2 + 4OH−

Równanie reakcji utleniania:

SO32− + 2OH− → SO42− + H2O + 2e−

Równanie cząsteczkowe:

K2MnO4 + K2SO3 + H2O → MnO2 + K2SO4 + 2KOH

CKE dopuszcza także dla utleniania zapis:

SO32− + 3H2O → SO42− + 2H3O+ + 2e−

albo

SO32− + H2O → SO42− + 2H+ + 2e−

Uwaga CKE: Jeżeli w równaniu reakcji redukcji zdający nie uwzględni warunku zadania — środowiska obojętnego — to nie przyznaje się punktu.

Zasady oceniania

3 pkt – poprawne wykonanie trzech czynności spośród wymienionych:

• napisanie we właściwej formie równania reakcji redukcji

• napisanie we właściwej formie równania reakcji utleniania

• uzupełnienie wzorów reagentów i współczynników stechiometrycznych

w schemacie reakcji.

2 pkt – poprawne wykonanie dwóch dowolnych czynności spośród wymaganych do

uzyskania 3 pkt.

1 pkt – poprawne wykonanie jednej dowolnej czynności spośród wymaganych do

uzyskania 3 pkt.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Zielony roztwór zawiera MnO42−, czyli manganian(VI), a brunatny osad to MnO2 z Mn(IV). Redukcja: MnO42− + 2H2O + 2e− → MnO2 + 4OH−.

Siarka utlenia się z IV do VI: SO32− + 2OH− → SO42− + H2O + 2e−. Po zsumowaniu połówek i dodaniu jonów K+ otrzymujemy K2MnO4 + K2SO3 + H2O → MnO2 + K2SO4 + 2KOH. Nie zaczynaj od fioletowego KMnO4: kolor i bilans wskazują inny stopień utlenienia manganu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Przykładowe rozwiązanie CKE:

Równanie reakcji redukcji:

MnO42− + 2H2O + 2e− → MnO2 + 4OH−

Równanie reakcji utleniania:

SO32− + 2OH− → SO42− + H2O + 2e−

Równanie cząsteczkowe:

K2MnO4 + K2SO3 + H2O → MnO2 + K2SO4 + 2KOH

CKE dopuszcza także dla utleniania zapis:

SO32− + 3H2O → SO42− + 2H3O+ + 2e−

albo

SO32− + H2O → SO42− + 2H+ + 2e−

Uwaga CKE: Jeżeli w równaniu reakcji redukcji zdający nie uwzględni warunku zadania — środowiska obojętnego — to nie przyznaje się punktu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2026_05_glowny_08

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania