Źródło
Informacja do zadań 01–03.
Odwóch pierwiastkach oznaczonych literami A i Q wiadomo, że:
• pierwiastek A jest metalem o liczbie atomowej mniejszej od 36
• pierwiastek Q jest niemetalem, który występuje w postaci dwuatomowych cząsteczek
i jest głównym składnikiem powietrza.
W atomie pierwiastka A w stanie podstawowym wszystkie elektrony biorące udział
w tworzeniu wiązań są niesparowane, a ich liczba jest o jeden większa od liczby elektronów
walencyjnych w atomie pierwiastka Q.
Uzupełnij tabelę. Wpisz dla każdego z pierwiastków A i Q:
• symbol chemiczny
• symbol bloku konfiguracyjnego
• maksymalny stopień utlenienia.
Symbol chemiczny | Symbol bloku konfiguracyjnego | Maksymalny stopień utlenienia | |
|---|---|---|---|
Pierwiastek A | |||
Pierwiastek Q |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Najpierw rozpoznaj niemetal stanowiący główny składnik powietrza. Jego atom ma pięć elektronów walencyjnych.
Podpowiedź 2
Metal ma więc sześć niesparowanych elektronów. Rozważ wyjątkową konfigurację chromu 3d54s1.
Podpowiedź 3
Wpisz Cr — d — VI oraz N — p — V. W kolumnie symbolu nie używaj N2.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
| Pierwiastek | Symbol chemiczny | Symbol bloku konfiguracyjnego | Maksymalny stopień utlenienia |
|---|---|---|---|
| A | Cr lub chrom | d | VI albo +VI albo 6 albo +6 |
| Q | N lub azot | p | V albo +V albo 5 albo +5 |
Uwaga CKE: Jeśli zdający w odniesieniu do pierwiastka Q zapisze „N2” w kolumnie Symbol chemiczny, to za uzupełnienie tego wiersza nie otrzymuje punktu.
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli – podanie symboli chemicznych oraz
dla każdego z pierwiastków symbolu bloku konfiguracyjnego i maksymalnego stopnia
utlenienia.
1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli – podanie symbolu chemicznego,
symbolu bloku konfiguracyjnego i maksymalnego stopnia utlenienia
ALBO
… – poprawne uzupełnienie dwóch kolumn tabeli – podanie symboli chemicznych
i symboli bloków konfiguracyjnych albo symboli chemicznych i maksymalnych stopni
utlenienia.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Głównym składnikiem powietrza jest N2, dlatego pierwiastek Q to azot, z pięcioma elektronami walencyjnymi i maksymalnym stopniem V. Atom metalu A ma sześć niesparowanych elektronów zdolnych do tworzenia wiązań.
Odpowiada temu chrom z konfiguracją 3d54s1 i liczbą atomową 24, mniejszą od 36. W tabeli wpisujemy Cr, blok d, VI oraz N, blok p, V. Symbol pierwiastka to N, a nie N2; drugi zapis oznacza cząsteczkę substancji prostej.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
| Pierwiastek | Symbol chemiczny | Symbol bloku konfiguracyjnego | Maksymalny stopień utlenienia |
|---|---|---|---|
| A | Cr lub chrom | d | VI albo +VI albo 6 albo +6 |
| Q | N lub azot | p | V albo +V albo 5 albo +5 |
Uwaga CKE: Jeśli zdający w odniesieniu do pierwiastka Q zapisze „N2” w kolumnie Symbol chemiczny, to za uzupełnienie tego wiersza nie otrzymuje punktu.