W 250 g wodnego roztworu NaOH o stężeniu 2,0 % rozpuszczono 9,0 g stałej mieszaniny
NaOH i KOH, w której stosunek molowy tych wodorotlenków wynosił 𝑛NaOH : 𝑛KOH = 3 ∶1.
Oblicz, jaki procent masy otrzymanego roztworu stanowi masa NaOH. Przyjmij, że
𝑴𝐍𝐚𝐎𝐇 = 𝟒𝟎 𝐠∙𝐦𝐨𝐥−𝟏, 𝑴𝐊𝐎𝐇 = 𝟓𝟔 𝐠∙𝐦𝐨𝐥−𝟏. Wynik podaj w zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oblicz NaOH obecny już w roztworze. Stosunek molowy dodanych zasad przelicz na stosunek ich mas.
Podpowiedź 2
Dodatkowy NaOH stanowi 120/176 masy mieszaniny. Końcowa masa roztworu zwiększa się o 9 g.
Podpowiedź 3
Oblicz (5+9·120/176)/259·100% i zaokrąglij do 4,3%.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
W początkowym roztworze: m(NaOH) = 0,02 · 250 g = 5,0 g. Dla dodanej mieszaniny 3n mol NaOH i n mol KOH: (3 · 40 + 56)n = 9,0 g, więc m(NaOH) = 9,0 · 120/176 ≈ 6,14 g. Końcowa masa roztworu to 259 g. Zawartość NaOH: (5,0 + 6,14)/259 · 100% = 4,3%.
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wartości
liczbowej wyniku w procentach w zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:
● popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego
LUB
● niepodanie wyniku liczbowego w procentach
LUB
● niepodanie wyniku z podaną w poleceniu dokładnością
ALBO
– zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń prowadzących do
wyznaczenia poprawnej wartości masy całkowitej NaOH w otrzymanym roztworze.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Początkowe 250 g roztworu zawiera 5,0 g NaOH. W dodanej mieszaninie stosunek molowy 3:1 odpowiada masom 3·40 i 56, czyli 120:56. Masa dodatkowego NaOH wynosi 9,0·120/176 ≈ 6,136 g.
Końcowa masa roztworu to 259 g, a masa NaOH około 11,136 g. Udział procentowy = 11,136/259·100% ≈ 4,30%, czyli 4,3%. Nie utożsamiamy stosunku molowego z masowym i nie zaliczamy całych 9 g mieszaniny do NaOH.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
W początkowym roztworze: m(NaOH) = 0,02 · 250 g = 5,0 g. Dla dodanej mieszaniny 3n mol NaOH i n mol KOH: (3 · 40 + 56)n = 9,0 g, więc m(NaOH) = 9,0 · 120/176 ≈ 6,14 g. Końcowa masa roztworu to 259 g. Zawartość NaOH: (5,0 + 6,14)/259 · 100% = 4,3%.