Źródło
Informacja do zadania 28.
Poniżej przedstawiono wzór pirydoksalu – jednego ze składników witaminy B6.

H | b | ||
|---|---|---|---|
![]() | |||
a |
|---|
Uzupełnij poniższe schematy. Wpisz wzory organicznych produktów przemian, tak aby powstały zapisane w formie jonowej skróconej równania reakcji pirydoksalu:
• z wodorotlenkiem sodu (reakcja 1.)
• z kwasem solnym (reakcja 2.).
Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone związków organicznych.
Równanie reakcji 1.:
… + H2O |
|---|

Równanie reakcji 2.:
… + H2O |
|---|

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Odróżnij fenolowe OH od alkoholowego i znajdź zasadowy atom azotu.
Podpowiedź 2
OH− odrywa H od fenolu, a H3O+ przekazuje H do azotu pierścienia.
Podpowiedź 3
W pierwszym produkcie zaznacz O− zamiast fenolowego OH; w drugim N–H+. Pozostałe grupy zachowaj.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Równanie reakcji 2.:

Zasady oceniania
2 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch schematów – poprawne napisanie dwóch równań
reakcji.
1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego schematu – poprawne napisanie jednego równania
reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W reakcji z NaOH proton oddaje fenolowa grupa OH połączona bezpośrednio z pierścieniem. Produktem jest anion z O− w tym miejscu i woda; alkoholowa grupa hydroksymetylowa oraz aldehyd pozostają zachowane.
W reakcji z HCl proton przyjmuje atom azotu pierścienia, korzystając z wolnej pary, więc otrzymujemy kation z wiązaniem N–H i ładunkiem dodatnim na N. H3O+ przechodzi w wodę. Nie protonujemy na stałe grupy alkoholowej w schemacie opisującym zasadowe właściwości azotu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Równanie reakcji 2.:

