Zadanie 28.2 — czerwiec 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 28.

Poniżej przedstawiono wzór pirydoksalu – jednego ze składników witaminy B6.

Informacja do zadania 28. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.
 

H

b

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 22.
  

a

 

Uzupełnij poniższe schematy. Wpisz wzory organicznych produktów przemian, tak aby powstały zapisane w formie jonowej skróconej równania reakcji pirydoksalu:

• z wodorotlenkiem sodu (reakcja 1.)

• z kwasem solnym (reakcja 2.).

Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone związków organicznych.

Równanie reakcji 1.:

 

… + H2O

Zadanie 28.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.

Równanie reakcji 2.:

 

… + H2O

Zadanie 28.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odróżnij fenolowe OH od alkoholowego i znajdź zasadowy atom azotu.

Podpowiedź 2

OH− odrywa H od fenolu, a H3O+ przekazuje H do azotu pierścienia.

Podpowiedź 3

W pierwszym produkcie zaznacz O− zamiast fenolowego OH; w drugim N–H+. Pozostałe grupy zachowaj.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 28.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 25.

Równanie reakcji 2.:

Odpowiedź CKE 28.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 25.

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch schematów – poprawne napisanie dwóch równań

reakcji.

1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego schematu – poprawne napisanie jednego równania

reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W reakcji z NaOH proton oddaje fenolowa grupa OH połączona bezpośrednio z pierścieniem. Produktem jest anion z O− w tym miejscu i woda; alkoholowa grupa hydroksymetylowa oraz aldehyd pozostają zachowane.

W reakcji z HCl proton przyjmuje atom azotu pierścienia, korzystając z wolnej pary, więc otrzymujemy kation z wiązaniem N–H i ładunkiem dodatnim na N. H3O+ przechodzi w wodę. Nie protonujemy na stałe grupy alkoholowej w schemacie opisującym zasadowe właściwości azotu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 28.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 25.

Równanie reakcji 2.:

Odpowiedź CKE 28.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 25.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_06_dodatkowy_28.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania