Zadanie 30 — maj 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Przeprowadzono doświadczenie zilustrowane na poniższym rysunku:

Probówka I Probówka II Probówka III

Zadanie 30 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 28.

Uzupełnij poniższe schematy, tak aby powstały wzory półstrukturalne (grupowe) fenyloalaniny w postaci, w której ten aminokwas będzie występował w dominującej formie w roztworze w każdej probówce.

Probówka I

Probówka II

Probówka III

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 28.Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 28.Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 28.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj kwasowość trzech środowisk. Grupa aminowa protonuje się, a karboksylowa może oddawać H+.

Podpowiedź 2

Kolejność dominujących postaci to kation, jon obojnaczy i anion. Łańcuch boczny pozostaje bez zmian.

Podpowiedź 3

Uzupełnij pary: I — NH3+ i COOH; II — NH3+ i COO−; III — NH2 i COO−.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

probówka I

probówka II

probówka III

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 36.Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 36.Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 36.

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne uzupełnienie schematów – narysowanie wzorów półstrukturalnych trzech

jonów fenyloalaniny.

1 pkt – poprawne uzupełnienie schematów – narysowanie wzorów półstrukturalnych dwóch

jonów fenyloalaniny.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W probówce I stężony w porównaniu z pozostałymi HCl protonuje grupę aminową, a grupa karboksylowa pozostaje COOH: dominuje kation aminokwasu. W probówce II bardzo rozcieńczony HCl nie utrzymuje grupy karboksylowej w pełni protonowanej, więc w modelu zadania dominuje jon obojnaczy z NH3+ i COO−.

W probówce III KOH daje anion z NH2 i COO−. We wszystkich strukturach pozostaw ten sam łańcuch boczny fenyloalaniny. Nie zamieniaj grupy benzylowej ani nie dopisuj ładunku do pierścienia.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

probówka I

probówka II

probówka III

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 36.Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 36.Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 36.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_05_glowny_30

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania