Zadanie 26 — maj 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Świeżo strącony wodorotlenek miedzi(II) stosuje się do wykrywania określonych grup

funkcyjnych i wiązań. W wyniku reakcji związków organicznych z tym odczynnikiem powstają

rozpuszczalne lub nierozpuszczalne w wodzie substancje o charakterystycznych barwach.

Uzupełnij schemat przemian, których reagentem jest wodorotlenek miedzi(II). Napisz wzory wszystkich odczynników niezbędnych do przeprowadzenia przemian zilustrowanych na schemacie. Odczynniki wybierz z poniższej listy:

• Wzór półstrukturalny: CH3COOH (aq) • Wzór półstrukturalny: CH3COCH3 (c)

• Wzór półstrukturalny: CH3CH2OH (aq) • Wzór półstrukturalny: H2NCONHCONH2 (aq)

• Wzór półstrukturalny: C2H5CHO (aq) • Wzór półstrukturalny: CH2(OH)CH2(OH) (aq)

Zadanie 26 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 25.

Następnie opisz możliwe do zaobserwowania zmiany zawartości probówek, w których zachodzą przemiany oznaczone na powyższym schemacie numerami 1. i 2. Uwzględnij rodzaj (roztwór, osad) oraz barwę mieszaniny po zajściu reakcji.

Przemiana 1.: …

Przemiana 2.: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Dopasuj trzy zjawiska: zobojętnienie kwasem, próba aldehydowa po ogrzaniu i reakcja biuretowa.

Podpowiedź 2

Do kolejnych przemian potrzebujesz kwasu octowego, propanalu z ogrzewaniem oraz biuretu.

Podpowiedź 3

Wpisz odpowiednie wzory z listy; opisz 1 jako niebieski roztwór, 2 jako ceglasty osad. Przy próbie 2 uwzględnij temperaturę.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 26 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 33.

Obserwacje:

Przemiana 1.: Powstał niebieski (klarowny) roztwór.

Przemiana 2.: Powstał ceglasty osad

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne uzupełnienie wszystkich pól schematu i poprawny opis możliwych do

zaobserwowania zmian w przemianach 1. i 2.

1 pkt – poprawne uzupełnienie wszystkich pól schematu i niepoprawny opis możliwych do

zaobserwowania zmian w przemianach 1. i 2. albo brak opisu zmian

ALBO

– błędne uzupełnienie schematu albo brak uzupełnienia schematu i poprawny opis

możliwych do zaobserwowania zmian w przemianach 1. i 2.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Przemiana 1 wymaga kwasu octowego: po zużyciu zasady i roztworzeniu Cu(OH)2 powstaje niebieski roztwór jonów miedzi(II). W przemianie 2 propanal po ogrzaniu redukuje Cu(II) do Cu(I), dając ceglasty osad Cu2O; trzeba zaznaczyć temperaturę jako warunek próby.

W przemianie 3 biuret tworzy w zasadowym środowisku fioletoworóżowy kompleks. Glikol również kompleksuje Cu(II), lecz daje inną barwę i nie odpowiada wskazanemu produktowi. Schemat uzupełnij wzorami reagentów z listy, a obserwacje oddziel od nazw procesów.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 26 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 33.

Obserwacje:

Przemiana 1.: Powstał niebieski (klarowny) roztwór.

Przemiana 2.: Powstał ceglasty osad

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_05_glowny_26

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania