Świeżo strącony wodorotlenek miedzi(II) stosuje się do wykrywania określonych grup
funkcyjnych i wiązań. W wyniku reakcji związków organicznych z tym odczynnikiem powstają
rozpuszczalne lub nierozpuszczalne w wodzie substancje o charakterystycznych barwach.
Uzupełnij schemat przemian, których reagentem jest wodorotlenek miedzi(II). Napisz wzory wszystkich odczynników niezbędnych do przeprowadzenia przemian zilustrowanych na schemacie. Odczynniki wybierz z poniższej listy:
•
(aq) •
(c)
•
(aq) •
(aq)
•
(aq) •
(aq)

Następnie opisz możliwe do zaobserwowania zmiany zawartości probówek, w których zachodzą przemiany oznaczone na powyższym schemacie numerami 1. i 2. Uwzględnij rodzaj (roztwór, osad) oraz barwę mieszaniny po zajściu reakcji.
Przemiana 1.: …
Przemiana 2.: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Dopasuj trzy zjawiska: zobojętnienie kwasem, próba aldehydowa po ogrzaniu i reakcja biuretowa.
Podpowiedź 2
Do kolejnych przemian potrzebujesz kwasu octowego, propanalu z ogrzewaniem oraz biuretu.
Podpowiedź 3
Wpisz odpowiednie wzory z listy; opisz 1 jako niebieski roztwór, 2 jako ceglasty osad. Przy próbie 2 uwzględnij temperaturę.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Obserwacje:
Przemiana 1.: Powstał niebieski (klarowny) roztwór.
Przemiana 2.: Powstał ceglasty osad
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne uzupełnienie wszystkich pól schematu i poprawny opis możliwych do
zaobserwowania zmian w przemianach 1. i 2.
1 pkt – poprawne uzupełnienie wszystkich pól schematu i niepoprawny opis możliwych do
zaobserwowania zmian w przemianach 1. i 2. albo brak opisu zmian
ALBO
– błędne uzupełnienie schematu albo brak uzupełnienia schematu i poprawny opis
możliwych do zaobserwowania zmian w przemianach 1. i 2.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Przemiana 1 wymaga kwasu octowego: po zużyciu zasady i roztworzeniu Cu(OH)2 powstaje niebieski roztwór jonów miedzi(II). W przemianie 2 propanal po ogrzaniu redukuje Cu(II) do Cu(I), dając ceglasty osad Cu2O; trzeba zaznaczyć temperaturę jako warunek próby.
W przemianie 3 biuret tworzy w zasadowym środowisku fioletoworóżowy kompleks. Glikol również kompleksuje Cu(II), lecz daje inną barwę i nie odpowiada wskazanemu produktowi. Schemat uzupełnij wzorami reagentów z listy, a obserwacje oddziel od nazw procesów.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Obserwacje:
Przemiana 1.: Powstał niebieski (klarowny) roztwór.
Przemiana 2.: Powstał ceglasty osad