Zadanie 3 — maj 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 3–4.

Energia sieciowa związków jonowych to ilość energii potrzebna do rozłożenia jednego mola

krystalicznej substancji na jony leżące nieskończenie daleko od siebie. Jej wartość zależy od

rozmiarów jonów i ich ładunków. Wraz ze wzrostem energii sieciowej rosną wartości

temperatury topnienia substancji krystalicznych.

W tabeli przedstawiono wartości energii sieciowej halogenków wybranych litowców.

Substancja

Energia sieciowa, kJ ∙ mol−1

Substancja

Energia sieciowa, kJ ∙ mol−1

LiF

1033

NaF

915

LiCl

𝑥

NaCl

778

LiBr

798

NaBr

𝑦

LiI

740

NaI

692

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.

Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.

Energia sieciowa 𝑥 chlorku litu wynosi około (640 / 740 / 840) kJ ∙ mol−1, a energia

sieciowa 𝑦 bromku sodu wynosi około (640 / 740 / 840) kJ ∙ mol−1.

Temperatura topnienia chlorku sodu jest równa 801 °C, a temperatura topnienia jodku sodu

jest równa (662 / 882) °C.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Uszereguj rozmiary anionów od F− do I−. Energia sieciowa maleje przy wzroście odległości jonów.

Podpowiedź 2

Dla LiCl szukaj liczby między 798 i 1033, a dla NaBr między 692 i 778.

Podpowiedź 3

Wybierz kolejno 840, 740 i 662°C, zgodnie z malejącą energią sieciową.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.Odpowiedź CKE 3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.

Temperatura topnienia chlorku sodu jest równa 801 °C, a temperatura topnienia jodku sodu

Odpowiedź CKE 3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch zdań.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W obrębie soli z tym samym kationem większy anion oznacza większą odległość między jonami i słabsze przyciąganie. Energia LiCl musi leżeć między 1033 dla LiF i 798 dla LiBr, więc wybieramy 840 kJ·mol−1.

Dla NaBr wartość mieści się między 778 dla NaCl i 692 dla NaI: pasuje 740 kJ·mol−1. Niższa energia sieciowa NaI wskazuje w przyjętej zależności na niższą temperaturę topnienia od NaCl, czyli 662°C. Nie wybieramy wartości przez prostą równość z sąsiednią solą.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.Odpowiedź CKE 3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.

Temperatura topnienia chlorku sodu jest równa 801 °C, a temperatura topnienia jodku sodu

Odpowiedź CKE 3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_05_glowny_03

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania