Źródło
Informacja do zadania 1.
Pierwiastki A i X leżą w sąsiednich okresach. Wiadomo, że:
• elektrony w atomie A w stanie podstawowym są rozmieszczone w pięciu podpowłokach
• w atomie X w stanie podstawowym wszystkie elektrony biorące udział w tworzeniu wiązań
są niesparowane i rozmieszczone na powłokach opisanych różnymi wartościami głównej
liczby kwantowej 𝑛.
Cząsteczka tlenku pierwiastka A na najwyższym stopniu utlenienia składa się z czternastu
atomów, a jej wzór rzeczywisty nie jest wzorem elementarnym. Ten tlenek w reakcji z wodą –
przebiegającej bez zmiany stopni utlenienia – tworzy trójprotonowy kwas tlenowy. Liczba
atomów wchodzących w skład cząsteczki wodorku pierwiastka A jest równa liczbie atomów
wchodzących w skład cząsteczki tlenku pierwiastka X na najwyższym stopniu utlenienia.
Uzupełnij poniższy schemat, tak aby przedstawiał graficzny (klatkowy) zapis konfiguracji elektronowej kationu X3+ w stanie podstawowym. W zapisie uwzględnij numery powłok i symbole podpowłok.

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Przy jonizacji metalu przejściowego elektrony 4s są usuwane przed 3d.
Podpowiedź 2
Od konfiguracji 3d54s1 odejmij trzy elektrony. Otrzymasz 3d3 i pustą podpowłokę 4s.
Podpowiedź 3
Wrysuj trzy pary w 3p i trzy zgodnie skierowane pojedyncze strzałki w osobnych klatkach 3d; podpisz podpowłoki.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Konfiguracja Cr³⁺: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d³.
| ↑↓ |
|---|
| 1s |
| ↑↓ |
|---|
| 2s |
| ↑↓ | ↑↓ | ↑↓ |
|---|---|---|
| 2p | ||
| ↑↓ |
|---|
| 3s |
| ↑↓ | ↑↓ | ↑↓ |
|---|---|---|
| 3p | ||
| ↑ | ↑ | ↑ | ||
|---|---|---|---|---|
| 3d | ||||
Elektrony niesparowane muszą mieć zgodny spin.
Zasady oceniania

Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Atom X to chrom o konfiguracji [Ar]3d54s1. Podczas tworzenia Cr3+ najpierw usuwamy elektron z podpowłoki 4s, a następnie dwa z 3d. Jon ma więc konfigurację [Ar]3d3.
W zapisie klatkowym uzupełnij pełną podpowłokę 3p trzema parami oraz podpowłokę 3d trzema pojedynczymi elektronami na różnych orbitalach. Ich spiny muszą być zgodne z regułą Hunda. Nie pozostawiaj elektronu 4s i nie paruj elektronów 3d przed pojedynczym obsadzeniem orbitali.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Konfiguracja Cr³⁺: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d³.
| ↑↓ |
|---|
| 1s |
| ↑↓ |
|---|
| 2s |
| ↑↓ | ↑↓ | ↑↓ |
|---|---|---|
| 2p | ||
| ↑↓ |
|---|
| 3s |
| ↑↓ | ↑↓ | ↑↓ |
|---|---|---|
| 3p | ||
| ↑ | ↑ | ↑ | ||
|---|---|---|---|---|
| 3d | ||||
Elektrony niesparowane muszą mieć zgodny spin.