Zadanie 1.2 — maj 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 1.

Pierwiastki A i X leżą w sąsiednich okresach. Wiadomo, że:

• elektrony w atomie A w stanie podstawowym są rozmieszczone w pięciu podpowłokach

• w atomie X w stanie podstawowym wszystkie elektrony biorące udział w tworzeniu wiązań

są niesparowane i rozmieszczone na powłokach opisanych różnymi wartościami głównej

liczby kwantowej 𝑛.

Cząsteczka tlenku pierwiastka A na najwyższym stopniu utlenienia składa się z czternastu

atomów, a jej wzór rzeczywisty nie jest wzorem elementarnym. Ten tlenek w reakcji z wodą –

przebiegającej bez zmiany stopni utlenienia – tworzy trójprotonowy kwas tlenowy. Liczba

atomów wchodzących w skład cząsteczki wodorku pierwiastka A jest równa liczbie atomów

wchodzących w skład cząsteczki tlenku pierwiastka X na najwyższym stopniu utlenienia.

Uzupełnij poniższy schemat, tak aby przedstawiał graficzny (klatkowy) zapis konfiguracji elektronowej kationu X3+ w stanie podstawowym. W zapisie uwzględnij numery powłok i symbole podpowłok.

Obsadzone parami klatki 1s, 2s, trzy klatki 2p i klatka 3s. Dalsze miejsce na wpisanie konfiguracji pozostawiono puste.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przy jonizacji metalu przejściowego elektrony 4s są usuwane przed 3d.

Podpowiedź 2

Od konfiguracji 3d54s1 odejmij trzy elektrony. Otrzymasz 3d3 i pustą podpowłokę 4s.

Podpowiedź 3

Wrysuj trzy pary w 3p i trzy zgodnie skierowane pojedyncze strzałki w osobnych klatkach 3d; podpisz podpowłoki.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Konfiguracja Cr³⁺: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d³.

↑↓
1s
↑↓
2s
↑↓↑↓↑↓
2p
↑↓
3s
↑↓↑↓↑↓
3p
↑↑↑  
3d

Elektrony niesparowane muszą mieć zgodny spin.

Zasady oceniania

Zasady oceniania 1.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 5.
Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Atom X to chrom o konfiguracji [Ar]3d54s1. Podczas tworzenia Cr3+ najpierw usuwamy elektron z podpowłoki 4s, a następnie dwa z 3d. Jon ma więc konfigurację [Ar]3d3.

W zapisie klatkowym uzupełnij pełną podpowłokę 3p trzema parami oraz podpowłokę 3d trzema pojedynczymi elektronami na różnych orbitalach. Ich spiny muszą być zgodne z regułą Hunda. Nie pozostawiaj elektronu 4s i nie paruj elektronów 3d przed pojedynczym obsadzeniem orbitali.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Konfiguracja Cr³⁺: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d³.

↑↓
1s
↑↓
2s
↑↓↑↓↑↓
2p
↑↓
3s
↑↓↑↓↑↓
3p
↑↑↑  
3d

Elektrony niesparowane muszą mieć zgodny spin.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_05_glowny_01.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania