Zadanie 28.2 — czerwiec 2023 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 28.

Przemiany, w których ta sama substancja pełni funkcję utleniacza i reduktora, noszą nazwę

reakcji dysproporcjonowania. Przykładem takiej reakcji jest przemiana charakterystyczna dla

niektórych aldehydów, np. metanalu. Pod wpływem wodnego roztworu wodorotlenku sodu

metanal przekształca się w alkohol i w sól kwasu karboksylowego.

Uzupełnij tabelę. Wpisz formalne stopnie utlenienia atomów węgla w substracie i produktach reakcji dysproporcjonowania metanalu.

Formalny stopień utlenienia atomu węgla

w substracie

w produktach

w alkoholu

w soli

   
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Dla każdej drobiny zastosuj sumę stopni utlenienia równą jej ładunkowi.

Podpowiedź 2

Przyjmij H na I oraz O na −II. Anion produktu ma ładunek −1.

Podpowiedź 3

Dla węgla otrzymasz 0 w aldehydzie, −II w alkoholu oraz II w soli; wpisz je w tej kolejności.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Formalny stopień utlenienia węgla

w substracie

w produktach

w alkoholu

w soli

0

– II

II

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie stopni utlenienia wskazanych atomów węgla.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W metanalu wodór ma stopień I, a tlen −II, więc suma stopni utlenienia wymusza dla węgla 0. W metanolu cztery wodory i jeden tlen dają węglowi stopień −II.

Dla anionu mrówczanowego suma musi wynosić −1; przy jednym H i dwóch O otrzymujemy dla C stopień II. Wpisujemy kolejno 0, −II, II. Obniżenie i podwyższenie o dwa potwierdzają, że dwie cząsteczki aldehydu wymieniają równą liczbę elektronów w dysproporcjonowaniu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Formalny stopień utlenienia węgla

w substracie

w produktach

w alkoholu

w soli

0

– II

II

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2023_06_dodatkowy_28.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania