Zadanie 28.1 — czerwiec 2023 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 28.

Przemiany, w których ta sama substancja pełni funkcję utleniacza i reduktora, noszą nazwę

reakcji dysproporcjonowania. Przykładem takiej reakcji jest przemiana charakterystyczna dla

niektórych aldehydów, np. metanalu. Pod wpływem wodnego roztworu wodorotlenku sodu

metanal przekształca się w alkohol i w sól kwasu karboksylowego.

Napisz w formie jonowej skróconej równanie opisanej reakcji dysproporcjonowania metanalu. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozdziel dwie role metanalu: jedna cząsteczka daje alkohol, druga sól kwasu karboksylowego.

Podpowiedź 2

W zasadowym środowisku powstają metanol i jon mrówczanowy. Bilans wymaga dwóch cząsteczek aldehydu.

Podpowiedź 3

Do dwóch cząsteczek metanalu dopisz jeden OH−; po prawej umieść metanol i anion mrówczanowy zgodnie z grafiką klucza.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 28.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 19.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Metanal w reakcji Cannizzaro jednocześnie utlenia się do anionu mrówczanowego i redukuje do metanolu. Potrzebne są dwie cząsteczki aldehydu: jedna dla każdego kierunku przemiany.

W środowisku zasadowym równanie obejmuje jeden jon OH−, a produktem utlenienia jest anion kwasu, nie niezdysocjowany kwas mrówkowy. Schemat z klucza zachowuje dwa atomy węgla i ładunek −1. Jony Na+ pomijamy w formie jonowej skróconej; nie dopisujemy ich wyłącznie przy produkcie.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 28.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 19.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2023_06_dodatkowy_28.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania