Zadanie 25.1 — czerwiec 2023 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 24–25.

Informacja do zadań 24–25. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.

z atomami węgla o różnej rzędowości wskazuje, że najłatwiej ulega podstawieniu atom

wodoru związany z atomem węgla o najwyższej rzędowości. Ilości poszczególnych

produktów zależą od liczby atomów wodoru o określonej rzędowości oraz od ich

reaktywności i są zwykle podawane w przeliczeniu na jeden atom wodoru jako

tzw. współczynnik reaktywności.

Względna ilość produktu reakcji substytucji jest iloczynem

liczby atomów wodoru o określonej rzędowości i ich współczynnika reaktywności.

 

tzw. współczynnik reaktywności. Względna ilość produktu reakcji substytucji jest iloczynem

Na podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.

Źródło

Informacja do zadania 25.

Podobny szereg reaktywności 3° > 2° > 1° dla monobromowania alkanów wyraża się

stosunkiem znacznie większych liczb. Dla reakcji monobromowania w temperaturze 127 °C

współczynniki reaktywności atomów wodoru wynoszą odpowiednio:

Informacja do zadania 25. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 23.

Na podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.

Napisz:

• liczbę różnych monobromopochodnych będących izomerami konstytucyjnymi, które można otrzymać w reakcji monobromowania 2-metylopentanu na świetle

• nazwę systematyczną tej monobromopochodnej, która powstaje z największą wydajnością.

Liczba monobromopochodnych: …

Nazwa systematyczna: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Szukaj nierównocennych pozycji w szkielecie, uwzględniając jego symetrię. Liczysz izomery konstytucyjne.

Podpowiedź 2

Dwie grupy metylowe przy rozgałęzieniu dają ten sam izomer. Najbardziej reaktywny wodór znajduje się przy C2.

Podpowiedź 3

Wpisz pięć monobromopochodnych i nazwę głównego produktu: 2-bromo-2-metylopentan.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Liczba monobromopochodnych: 5

Nazwa systematyczna: 2-bromo-2-metylopentan

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie liczby monobromochodnych i nazwy systematycznej związku

powstającego z największą wydajnością.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Różne konstytucyjne monobromopochodne odpowiadają nierównocennym położeniom atomu wodoru w szkielecie 2-metylopentanu. Dwie grupy metylowe przy węglu C2 są równocenne, natomiast końcowa grupa po drugiej stronie łańcucha jest od nich różna.

Łącznie otrzymujemy pięć położeń podstawienia. Nie zwiększamy tej liczby przez osobne liczenie enancjomerów. Bromowanie jest silnie selektywne: największą wydajność daje podstawienie wodoru trzeciorzędowego przy C2, a produktem jest 2-bromo-2-metylopentan.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Liczba monobromopochodnych: 5

Nazwa systematyczna: 2-bromo-2-metylopentan

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2023_06_dodatkowy_25.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania