Źródło
Informacja do zadań 24–25.
z atomami węgla o różnej rzędowości wskazuje, że najłatwiej ulega podstawieniu atom
wodoru związany z atomem węgla o najwyższej rzędowości. Ilości poszczególnych
produktów zależą od liczby atomów wodoru o określonej rzędowości oraz od ich
reaktywności i są zwykle podawane w przeliczeniu na jeden atom wodoru jako
tzw. współczynnik reaktywności. | Względna ilość produktu reakcji substytucji jest iloczynem | |
|---|---|---|
liczby atomów wodoru o określonej rzędowości i ich współczynnika reaktywności. | ||
tzw. współczynnik reaktywności. Względna ilość produktu reakcji substytucji jest iloczynem
Na podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.
Źródło
Informacja do zadania 25.
Podobny szereg reaktywności 3° > 2° > 1° dla monobromowania alkanów wyraża się
stosunkiem znacznie większych liczb. Dla reakcji monobromowania w temperaturze 127 °C
współczynniki reaktywności atomów wodoru wynoszą odpowiednio:

Na podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.
Napisz:
• liczbę różnych monobromopochodnych będących izomerami konstytucyjnymi, które można otrzymać w reakcji monobromowania 2-metylopentanu na świetle
• nazwę systematyczną tej monobromopochodnej, która powstaje z największą wydajnością.
Liczba monobromopochodnych: …
Nazwa systematyczna: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Szukaj nierównocennych pozycji w szkielecie, uwzględniając jego symetrię. Liczysz izomery konstytucyjne.
Podpowiedź 2
Dwie grupy metylowe przy rozgałęzieniu dają ten sam izomer. Najbardziej reaktywny wodór znajduje się przy C2.
Podpowiedź 3
Wpisz pięć monobromopochodnych i nazwę głównego produktu: 2-bromo-2-metylopentan.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Liczba monobromopochodnych: 5
Nazwa systematyczna: 2-bromo-2-metylopentan
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie liczby monobromochodnych i nazwy systematycznej związku
powstającego z największą wydajnością.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Różne konstytucyjne monobromopochodne odpowiadają nierównocennym położeniom atomu wodoru w szkielecie 2-metylopentanu. Dwie grupy metylowe przy węglu C2 są równocenne, natomiast końcowa grupa po drugiej stronie łańcucha jest od nich różna.
Łącznie otrzymujemy pięć położeń podstawienia. Nie zwiększamy tej liczby przez osobne liczenie enancjomerów. Bromowanie jest silnie selektywne: największą wydajność daje podstawienie wodoru trzeciorzędowego przy C2, a produktem jest 2-bromo-2-metylopentan.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Liczba monobromopochodnych: 5
Nazwa systematyczna: 2-bromo-2-metylopentan