Zmieszano 500 cm3 wodnego roztworu wodorotlenku sodu o nieznanym stężeniu 𝑐
(roztwór A) i 250 cm3 wodnego roztworu wodorotlenku sodu o stężeniu 0,10 mol·dm−3
(roztwór B). W temperaturze 25 °C pH otrzymanego roztworu C wynosiło 12,7.
Oblicz stężenie molowe 𝒄 roztworu A wodorotlenku sodu. Przyjmij, że objętość powstałego roztworu jest sumą objętości użytych roztworów. Wynik podaj z odpowiednią jednostką.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Najpierw zamień pH roztworu C na stężenie OH−. Objętości wyraź w dm3.
Podpowiedź 2
Zsumuj mole NaOH z obu porcji: 0,500c oraz 0,250·0,10. Objętość końcowa wynosi 0,750 dm3.
Podpowiedź 3
Podstaw do bilansu c·0,500 + 0,025 = 10-1,3·0,750. Wynik wynosi około 0,025 mol·dm−3.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Sposób 1.
pH = 12,7; pOH = 1,3 ⇒ – log[OH−] = 1,3 ⇒ – log(a ∙ b) = 1 + 0,3

[OH−] = cNaOH

cm= 0,025 mol ∙ dm−3 ALBO cm= 0,03 mol ∙ dm−3
Sposób 2.

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej
poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
Uwaga redakcyjna do zapisu w kluczu CKE: W sposobie 1. przy liczbie moli roztworu B zapisano n2 = 0,25 mol. Z danych zadania wynika n2 = 0,10 mol · dm−3 · 0,250 dm3 = 0,025 mol. Dalsze obliczenia CKE wykorzystują poprawną wartość 0,025 mol; wynik końcowy klucza jest poprawny.
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia stężenia roztworu A,
poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku z jednostką.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia stężenia roztworu A, ale
• popełnienie błędów rachunkowych.
LUB
• podanie wyniku z błędną jednostką lub bez jednostki.
ALBO
– zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia stężenia roztworu A, ale
niewykonanie obliczeń (brak wartości stężenia roztworu A).
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Dla 25°C pOH = 14−12,7 = 1,3, stąd [OH−] = 10-1,3 ≈ 0,05012 mol·dm−3. NaOH jest mocną zasadą, więc jest to stężenie roztworu C. Bilans moli ma postać 0,500c + 0,250·0,10 = 0,750·0,05012.
Otrzymujemy c ≈ 0,02518 mol·dm−3, zgodnie z przybliżeniem 0,025 w kluczu. Wcześniejsza uwaga przy odpowiedzi słusznie wskazuje literówkę: roztwór B zawiera 0,025 mol, a nie 0,25 mol. Stężeń nie dodajemy bez uwzględnienia objętości.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Sposób 1.
pH = 12,7; pOH = 1,3 ⇒ – log[OH−] = 1,3 ⇒ – log(a ∙ b) = 1 + 0,3

[OH−] = cNaOH

cm= 0,025 mol ∙ dm−3 ALBO cm= 0,03 mol ∙ dm−3
Sposób 2.

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej
poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
Uwaga redakcyjna do zapisu w kluczu CKE: W sposobie 1. przy liczbie moli roztworu B zapisano n2 = 0,25 mol. Z danych zadania wynika n2 = 0,10 mol · dm−3 · 0,250 dm3 = 0,025 mol. Dalsze obliczenia CKE wykorzystują poprawną wartość 0,025 mol; wynik końcowy klucza jest poprawny.