Zadanie 21 — czerwiec 2023 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Zmieszano 500 cm3 wodnego roztworu wodorotlenku sodu o nieznanym stężeniu 𝑐

(roztwór A) i 250 cm3 wodnego roztworu wodorotlenku sodu o stężeniu 0,10 mol·dm−3

(roztwór B). W temperaturze 25 °C pH otrzymanego roztworu C wynosiło 12,7.

Oblicz stężenie molowe 𝒄 roztworu A wodorotlenku sodu. Przyjmij, że objętość powstałego roztworu jest sumą objętości użytych roztworów. Wynik podaj z odpowiednią jednostką.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw zamień pH roztworu C na stężenie OH−. Objętości wyraź w dm3.

Podpowiedź 2

Zsumuj mole NaOH z obu porcji: 0,500c oraz 0,250·0,10. Objętość końcowa wynosi 0,750 dm3.

Podpowiedź 3

Podstaw do bilansu c·0,500 + 0,025 = 10-1,3·0,750. Wynik wynosi około 0,025 mol·dm−3.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Sposób 1.

pH = 12,7; pOH = 1,3 ⇒ – log[OH−] = 1,3 ⇒ – log(a ∙ b) = 1 + 0,3

Odpowiedź CKE 21 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 14.

[OH−] = cNaOH

Odpowiedź CKE 21 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 14.

cm= 0,025 mol ∙ dm−3 ALBO cm= 0,03 mol ∙ dm−3

Sposób 2.

Odpowiedź CKE 21 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 14.

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.

Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej

poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

Uwaga redakcyjna do zapisu w kluczu CKE: W sposobie 1. przy liczbie moli roztworu B zapisano n2 = 0,25 mol. Z danych zadania wynika n2 = 0,10 mol · dm−3 · 0,250 dm3 = 0,025 mol. Dalsze obliczenia CKE wykorzystują poprawną wartość 0,025 mol; wynik końcowy klucza jest poprawny.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia stężenia roztworu A,

poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku z jednostką.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia stężenia roztworu A, ale

• popełnienie błędów rachunkowych.

LUB

• podanie wyniku z błędną jednostką lub bez jednostki.

ALBO

– zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia stężenia roztworu A, ale

niewykonanie obliczeń (brak wartości stężenia roztworu A).

0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Dla 25°C pOH = 14−12,7 = 1,3, stąd [OH−] = 10-1,3 ≈ 0,05012 mol·dm−3. NaOH jest mocną zasadą, więc jest to stężenie roztworu C. Bilans moli ma postać 0,500c + 0,250·0,10 = 0,750·0,05012.

Otrzymujemy c ≈ 0,02518 mol·dm−3, zgodnie z przybliżeniem 0,025 w kluczu. Wcześniejsza uwaga przy odpowiedzi słusznie wskazuje literówkę: roztwór B zawiera 0,025 mol, a nie 0,25 mol. Stężeń nie dodajemy bez uwzględnienia objętości.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Sposób 1.

pH = 12,7; pOH = 1,3 ⇒ – log[OH−] = 1,3 ⇒ – log(a ∙ b) = 1 + 0,3

Odpowiedź CKE 21 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 14.

[OH−] = cNaOH

Odpowiedź CKE 21 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 14.

cm= 0,025 mol ∙ dm−3 ALBO cm= 0,03 mol ∙ dm−3

Sposób 2.

Odpowiedź CKE 21 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 14.

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.

Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej

poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

Uwaga redakcyjna do zapisu w kluczu CKE: W sposobie 1. przy liczbie moli roztworu B zapisano n2 = 0,25 mol. Z danych zadania wynika n2 = 0,10 mol · dm−3 · 0,250 dm3 = 0,025 mol. Dalsze obliczenia CKE wykorzystują poprawną wartość 0,025 mol; wynik końcowy klucza jest poprawny.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2023_06_dodatkowy_21

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania