Źródło
Informacja do zadania 33.
Poniżej przedstawiono wzory półstrukturalne (grupowe) dwóch związków zapachowych:
geranialu oraz geraniolu.
Geranial | Geraniol |
|---|---|
![]() | ![]() |
Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.
Uzupełnij tabelę. Wpisz formalny stopień utlenienia oraz typ hybrydyzacji (sp, sp2, sp3) orbitali walencyjnych atomu węgla oznaczonego literą a w cząsteczkach geranialu i geraniolu.
Stopień utlenienia | Typ hybrydyzacji | |
|---|---|---|
Geranial | ||
Geraniol |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj tę samą pozycję szkieletu przed redukcją i po niej.
Podpowiedź 2
Zsumuj wkłady wiązań z tlenem i wodorem, a hybrydyzację ustal z geometrii.
Podpowiedź 3
Podaj geranial: +I, sp2; geraniol: −I, sp3.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Stopień utlenienia | Typ hybrydyzacji | |
|---|---|---|
Geranial | (+)I | sp2 |
Geraniol | −I | sp3 |
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne napisanie stopnia utlenienia i typu hybrydyzacji wskazanego atomu węgla
w dwóch związkach.
1 pkt – poprawne napisanie stopnia utlenienia i typu hybrydyzacji wskazanego atomu węgla
w jednym związku.
ALBO
– poprawne napisanie stopni utlenienia obu wskazanych atomów węgla.
ALBO
– poprawne napisanie typów hybrydyzacji obu wskazanych atomów węgla.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W zaznaczonym aldehydowym węglu geranialu podwójne C=O wnosi +2, a C–H −1, więc stopień utlenienia wynosi +I. Trzy kierunki wiązań σ odpowiadają sp2.
Po redukcji do alkoholu węgiel geraniolu ma C–O i dwa C–H, więc +1 − 2 = −I, a cztery wiązania σ dają sp3. Wpisujemy wartości dla oznaczonego atomu a, nie dla innych atomów wiązań podwójnych łańcucha.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Stopień utlenienia | Typ hybrydyzacji | |
|---|---|---|
Geranial | (+)I | sp2 |
Geraniol | −I | sp3 |

