Zadanie 25.1 — maj 2023 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 25.

Reakcję hydratacji (uwodnienia) etenu opisuje równanie:

Informacja do zadania 25. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 19.

Na podstawie: E. Grzywa, J. Molenda, Technologia podstawowych syntez organicznych, Warszawa 2008.

Wyjaśnij, dlaczego w danej temperaturze równowagowy stopień przereagowania etenu w opisanej reakcji jest tym większy, im wyższe jest ciśnienie, pod którym prowadzona jest reakcja.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Uwzględnij stan gazowy wszystkich reagentów w warunkach procesu.

Podpowiedź 2

Porównaj dwa mole gazów po lewej i jeden po prawej.

Podpowiedź 3

Wyjaśnij wzrost wydajności przesunięciem równowagi ku stronie z mniejszą liczbą moli gazów.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

• Liczba moli (gazowych) substratów jest większa od liczby moli (gazowego) produktu.

• Są 2 mole (gazowych) substratów i 1 mol (gazowego) produktu.

• W miarę postępu reakcji spada ciśnienie w mieszaninie reakcyjnej, a więc – zgodnie

z regułą przekory – podniesienie ciśnienia spowoduje przesunięcie równowagi tej reakcji

w stronę produktów.

• Łączna objętość substratów jest większa niż objętość produktu reakcji.

Odpowiedź CKE 25.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 24.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne wyjaśnienie uwzględniające stechiometrię reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W podanych warunkach eten i para wodna tworzą gazowy etanol. Dwa mole gazowych substratów przechodzą w jeden mol gazowego produktu.

Podniesienie ciśnienia sprzyja stronie z mniejszą liczbą moli gazów, zatem zwiększa równowagowy stopień przereagowania etenu. Nie uzasadniamy tego wyłącznie większą liczbą zderzeń, bo takie wyjaśnienie dotyczyłoby szybkości, a pytanie dotyczy położenia równowagi.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

• Liczba moli (gazowych) substratów jest większa od liczby moli (gazowego) produktu.

• Są 2 mole (gazowych) substratów i 1 mol (gazowego) produktu.

• W miarę postępu reakcji spada ciśnienie w mieszaninie reakcyjnej, a więc – zgodnie

z regułą przekory – podniesienie ciśnienia spowoduje przesunięcie równowagi tej reakcji

w stronę produktów.

• Łączna objętość substratów jest większa niż objętość produktu reakcji.

Odpowiedź CKE 25.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 24.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2023_05_glowny_25.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania