Źródło
Informacja do zadań 5–6.
Ze względu na zdolność atomów węgla do łączenia się w łańcuchy, ten pierwiastek tworzy
z tlenem nie tylko związki takie jak CO i CO2, lecz także mniej typowe połączenia. Jednym
z nich jest ditlenek triwęgla o wzorze sumarycznym C3O2. Cząsteczka tego związku ma
budowę liniową, atomami wewnętrznymi są w niej atomy węgla, a skrajnymi – atomy tlenu.
Ditlenek triwęgla reaguje z wodą. W tej reakcji powstaje jeden produkt – kwas
dikarboksylowy.
Na podstawie: J.E. House, Inorganic Chemistry, Elsevier, 2008.

Aby wyjaśnić budowę cząsteczki C3O2, hybrydyzację typu sp przypisuje się orbitalom
walencyjnym (trzech atomów / dwóch atomów / jednego atomu) węgla. Liczba wiązań σ
w cząsteczce C3O2 wynosi (2 / 4 / 6 / 8).
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zachowaj liniową kolejność atomów podaną w informacji.
Podpowiedź 2
Uzgodnij oktety przez cztery wiązania podwójne i po dwie wolne pary na O.
Podpowiedź 3
Wybierz trzy atomy węgla o sp oraz cztery wiązania σ i uzupełnij wzór elektronowy z klucza.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Uwaga: Geometria cząsteczki nie podlega ocenie.
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne narysowanie wzoru elektronowego C3O2 z uwzględnieniem wolnych par
elektronowych atomów tlenu oraz poprawne uzupełnienie dwóch zdań.
1 pkt – poprawne narysowanie wzoru elektronowego oraz niepełne lub błędne uzupełnienie
zdań albo brak uzupełnienia zdań
ALBO
– błędne narysowanie wzoru elektronowego albo brak wzoru oraz poprawne
uzupełnienie dwóch zdań.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Liniowy szkielet ma kolejność O–C–C–C–O. Oktety i bilans 24 elektronów walencyjnych spełnia układ czterech wiązań podwójnych; każdy tlen ma dwie wolne pary.
Każdy z trzech atomów C jest związany w dwóch kierunkach, więc przypisujemy wszystkim hybrydyzację sp. Każde podwójne wiązanie zawiera jedno σ i jedno π, zatem łącznie są cztery σ. Wymagany wzór elektronowy przedstawiono graficznie, z wolnymi parami tlenu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Uwaga: Geometria cząsteczki nie podlega ocenie.