Zadanie 1.3 — maj 2023 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 1.

O dwóch pierwiastkach umownie oznaczonych literami A i X wiadomo, że:

• należą do tego samego bloku konfiguracyjnego

• liczba masowa jednego z izotopów pierwiastka A jest dwa razy większa od jego liczby

atomowej i jest równa liczbie atomowej niklu

• suma elektronów, neutronów i protonów w atomie jednego z izotopów pierwiastka X jest

równa 114, a liczba nukleonów jest równa 79.

Pierwiastki A i X tworzą związek o wzorze AX4.

Oblicz bezwzględną masę (wyrażoną w gramach) jednej cząsteczki AX4 złożonej jedynie z atomów tych izotopów, które opisano we wstępie do zadania. Przyjmij, że masa atomowa izotopu jest równa jego liczbie masowej.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zsumuj masy wskazanych izotopów z uwzględnieniem indeksu 4.

Podpowiedź 2

Przejdź z 344 u na gramy albo z masy molowej na masę jednej cząsteczki.

Podpowiedź 3

Otrzymasz około 5,7·10−22 g.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 1.3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 5.

Sposób 2.

Odpowiedź CKE 1.3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 5.

𝑚 = (𝑀A + 4 ∙ 𝑀X) ∙ 1,661 ∙ 10−24 g = (28 + 4 ∙79) ∙ 1,661 ∙ 10−24 g

= 344 ∙ 1,661 ∙ 10−24 g = 𝟓, 𝟕 ∙ 𝟏𝟎−𝟐𝟐 (𝐠) ALBO 𝟓𝟕 ∙ 𝟏𝟎−𝟐𝟑 (𝐠)

Uwaga redakcyjna. Masa jednej cząsteczki wynosi 344 · 1,661 · 10−24 g, czyli około 5,71 · 10−22 g.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne obliczenie masy cząsteczki AX4 o określonym składzie izotopowym.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Cząsteczka z podanych izotopów zawiera jeden atom o masie 28 u i cztery atomy po 79 u, łącznie 344 u. Zamiana jednostek daje 344·1,661·10−24 ≈ 5,71·10−22 g.

Równoważnie można podzielić 344 g·mol−1 przez stałą Avogadra. Nie stosujemy średnich mas naturalnego krzemu i bromu, bo zadanie wybiera konkretne izotopy. Szukana jest masa jednej cząsteczki, nie jednego mola.

Uwaga redakcyjna. W historycznym sposobie 1 prawidłowe przeliczenie to 344 · 1,661 · 10⁻²⁴ g. Równoważnie m = (344 g·mol⁻¹)/Nₐ ≈ 5,71 · 10⁻²² g.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 1.3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 5.

Sposób 2.

Odpowiedź CKE 1.3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 5.

𝑚 = (𝑀A + 4 ∙ 𝑀X) ∙ 1,661 ∙ 10−24 g = (28 + 4 ∙79) ∙ 1,661 ∙ 10−24 g

= 344 ∙ 1,661 ∙ 10−24 g = 𝟓, 𝟕 ∙ 𝟏𝟎−𝟐𝟐 (𝐠) ALBO 𝟓𝟕 ∙ 𝟏𝟎−𝟐𝟑 (𝐠)

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2023_05_glowny_01.3

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania