Zadanie 19 — czerwiec 2022 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 18–19.

Tiosiarczan(VI) sodu występuje w postaci hydratu o wzorze Na2S2O3 ∙ 𝑥H2O. Podczas

ogrzewania rozpuszcza się on w wodzie krystalizacyjnej i tworzy roztwór o stężeniu 63,71 %

masowych. Pod wpływem kwasu roztwór tiosiarczanu(VI) sodu przyjmuje mleczne

zabarwienie wskutek pojawienia się koloidalnej siarki, a ponadto wydziela się tlenek

siarki(IV).

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.

Do czterech probówek I, II, III i IV wlano kolejno 1 cm3, 2 cm3, 4 cm3, 8 cm3 wodnego

roztworu tiosiarczanu(VI) sodu o stężeniu 0,008 mol ∙ dm−3 i dodano wody destylowanej

do objętości 12 cm3. Do każdej probówki wprowadzono po 5 cm3 kwasu solnego

o stężeniu 10 % masowych i zawartość każdej probówki wymieszano. Następnie mierzono

czas, który upłynął od wymieszania roztworu do pojawienia się zmętnienia. Podczas

doświadczenia utrzymywano stałą temperaturę 𝑇.

Dane dotyczące doświadczenia przedstawiono w poniższej tabeli:

Tabela I–IV. Objętości Na₂S₂O₃/wody w cm³: I 1/11, II 2/10, III 4/8, IV 8/4. W każdej probówce: 12 cm³ przed dodaniem 5 cm³ HCl.

Uwaga redakcyjna. Wartość 12 cm³ w tabeli dotyczy roztworu przed dodaniem kwasu. Po dodaniu 5 cm³ HCl w każdej probówce jest po 17 cm³ mieszaniny.

Napisz, w której probówce czas od zmieszania reagentów do pojawienia się zmętnienia był najdłuższy. Uzasadnij swoją odpowiedź.

Numer probówki: …

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź, które wielkości utrzymano jednakowe.

Podpowiedź 2

Stężenie końcowe tiosiarczanu jest proporcjonalne do pobranej objętości jego roztworu.

Podpowiedź 3

Wskaż I, ponieważ ma najmniejsze stężenie tiosiarczanu i najwolniej mętnieje.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Numer probówki: I

Uzasadnienie: Najmniejsze stężenie substratu. ALBO Otrzymany roztwór Na2S2O3

ma najmniejsze stężenie.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne wskazanie numeru probówki i poprawne uzasadnienie.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Każdy układ po dolaniu kwasu ma taką samą końcową objętość i tę samą porcję HCl. Ilość tiosiarczanu jest najmniejsza w I, bo użyto tylko 1 cm3 jego roztworu, wobec 2, 4 i 8 cm3 w pozostałych próbach.

Przy tej samej temperaturze najmniejsze stężenie substratu daje najwolniejsze pojawianie się koloidalnej siarki. Najdłuższy czas obserwuje się w I. Nie porównujemy samych objętości dolanej wody bez uwzględnienia rozcieńczenia substratu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Numer probówki: I

Uzasadnienie: Najmniejsze stężenie substratu. ALBO Otrzymany roztwór Na2S2O3

ma najmniejsze stężenie.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2022_06_dodatkowy_19

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania