Wodorotlenek wapnia jest mocną zasadą, która dysocjuje w roztworach wodnych zgodnie
z równaniem:
Nasycony w temperaturze 25 °C wodny roztwór wodorotlenku wapnia ma pH równe 12,6.
Na podstawie: T. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2003.
Oblicz, ile miligramów wodorotlenku wapnia znajduje się w 100 gramach nasyconego w temperaturze 25 °C wodnego roztworu tego wodorotlenku. Przyjmij, że w opisanych warunkach gęstość roztworu jest równa 1,00 g∙cm−3 oraz że masa molowa wodorotlenku wapnia jest równa 𝑴 = 74 g∙mol −1. Wynik zaokrąglij do jedności.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Z pH wyznacz pOH i stężenie OH− bez wczesnego zaokrąglania.
Podpowiedź 2
Jeden mol Ca(OH)2 dostarcza dwa mole OH−; 100 g roztworu to 0,100 dm3.
Podpowiedź 3
Oblicz [OH−]/2·0,100·74 i zamień g na mg; sprawdź uwagę o 147 mg wobec 148 mg w przykładzie klucza.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

𝑛 = 0,02 mola
𝑚Ca(OH)2 = 0,02 mola ∙ 74 g ∙ mol−1 = 1,48 g
1000 g roztworu – 1,48 g Ca(OH)2
100 g roztworu – 𝑥
𝑥 = 0,148 g = 148 (mg)
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku
w miligramach z dokładnością do jedności.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:
– popełnienie błędów rachunkowych.
LUB
– niepodanie wyniku w miligramach.
LUB
– podanie wyniku z niewłaściwą dokładnością.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Dla pH = 12,6 mamy pOH = 1,4, a [OH−] = 10-1,4 ≈ 0,03981 mol·dm−3. Stężenie Ca(OH)2 jest dwa razy mniejsze.
Sto gramów roztworu zajmuje 0,100 dm3, więc masa zasady wynosi około 0,14730 g, czyli 147 mg po zaokrągleniu na końcu. Przykład klucza daje 148 mg, zaokrąglając wcześniej [OH−] do 0,040. W wyjaśnieniu rozdzielamy wynik pełniejszego rachunku i historyczne przybliżenie.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

𝑛 = 0,02 mola
𝑚Ca(OH)2 = 0,02 mola ∙ 74 g ∙ mol−1 = 1,48 g
1000 g roztworu – 1,48 g Ca(OH)2
100 g roztworu – 𝑥
𝑥 = 0,148 g = 148 (mg)