Źródło
Informacja do zadania 14.
W trzech ponumerowanych probówkach znajdowały się (w przypadkowej kolejności): kwas
solny oraz stężone roztwory kwasów HNO3 i H2SO4. Probówki umieszczono pod wyciągiem
i do każdej z nich wrzucono kawałek drutu miedzianego. W probówce 1. zaczął się wydzielać
brunatny gaz i roztwór przybrał niebieskozieloną barwę. W pozostałych probówkach nie
zaobserwowano objawów reakcji, więc wstawiono je do gorącej łaźni wodnej. Po ogrzaniu
zawartość probówki 2. pozostała niezmieniona, a w probówce 3. zaczął się wydzielać
bezbarwny gaz i pojawiło się niebieskawe zabarwienie roztworu.
Uszereguj według wzrastających właściwości utleniających (w środowisku kwasowym) jony: H+, NO3−, SO42−. Napisz wzory tych jonów w odpowiedniej kolejności.
najsłabszy utleniacz najsilniejszy utleniacz
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Skorzystaj z wyników trzech prób z tym samym metalem.
Podpowiedź 2
Najmniej skuteczny był układ z samymi protonami kwasu nieutleniającego.
Podpowiedź 3
Uporządkuj H+ < SO42− < NO3− w przyjętym porównaniu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
H+ SO42− NO3−
najsłabszy utleniacz najsilniejszy utleniacz
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uszeregowanie jonów według wzrastających właściwości utleniających.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W opisanym kwaśnym środowisku jony H+ nie utleniły Cu, siarczan(VI) w stężonym kwasie zadziałał po ogrzaniu, a azotan(V) już w pierwszym etapie.
Oczekiwana kolejność rosnących właściwości utleniających to H+, SO42−, NO3−. Odnosimy porównanie do warunków i przemian zadania; nie wnioskujemy, że sam czas reakcji lub dowolna barwa gazu są uniwersalną miarą mocy wszystkich utleniaczy niezależnie od temperatury i stężenia.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
H+ SO42− NO3−
najsłabszy utleniacz najsilniejszy utleniacz