
Iloczyn stałej dysocjacji kwasowej Ka kwasu CH3COOH i stałej dysocjacji zasadowej 𝐾b
sprzężonej z nim zasady CH3COO− jest równy iloczynowi jonowemu wody: 𝐾a∙𝐾b = 𝐾w.
W temperaturze 25 ºC iloczyn jonowy wody jest równy 𝐾w = 1,0 ⋅ 10−14.
Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa,
Warszawa 2001 oraz pr. zb. pod red. Z. Galusa, Ćwiczenia rachunkowe z chemii analitycznej, Warszawa 2006.
Zmieszano wodne roztwory KOH i CH3COOH o jednakowych stężeniach równych
0,10 mol · dm−3 w stosunku objętościowym 1 : 1.
Oblicz wartość pH otrzymanego roztworu. Sprawdź, czy możesz zastosować uproszczony wzór wiążący stałą dysocjacji ze stężeniem jonów OH−.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Ustal skład i stężenie roztworu po zobojętnieniu.
Podpowiedź 2
Oblicz Kb sprzężonej zasady i sprawdź warunek małego stopnia hydrolizy.
Podpowiedź 3
Dla c = 0,050 mol·dm−3 zastosuj pierwiastek z Kb·c; pH wynosi około 8,72.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE


⇒
⇒
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie
wartości pH roztworu.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:
– popełnienie błędów rachunkowych.
LUB
– podanie wyniku z jednostką.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń
wyników pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją
zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Równe mole KOH i kwasu etanowego tworzą octan; po podwojeniu objętości jego stężenie wynosi 0,050 mol·dm−3. Dla Ka = 1,8·10−5 mamy Kb = Kw/Ka ≈ 5,56·10−10.
Stosunek c/Kb ≈ 9·107 jest znacznie większy od 400, więc można użyć [OH−] ≈ √(Kb·c). Otrzymujemy około 5,27·10−6 mol·dm−3 i pH ≈ 8,72. Nie liczymy nadmiaru mocnej zasady, bo została zużyta stechiometrycznie.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem


⇒
⇒