Zadanie 13 — czerwiec 2022 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Zadanie 13 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

Iloczyn stałej dysocjacji kwasowej Ka kwasu CH3COOH i stałej dysocjacji zasadowej 𝐾b

sprzężonej z nim zasady CH3COO− jest równy iloczynowi jonowemu wody: 𝐾a∙𝐾b = 𝐾w.

W temperaturze 25 ºC iloczyn jonowy wody jest równy 𝐾w = 1,0 ⋅ 10−14.

Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa,

Warszawa 2001 oraz pr. zb. pod red. Z. Galusa, Ćwiczenia rachunkowe z chemii analitycznej, Warszawa 2006.

Zmieszano wodne roztwory KOH i CH3COOH o jednakowych stężeniach równych

0,10 mol · dm−3 w stosunku objętościowym 1 : 1.

Oblicz wartość pH otrzymanego roztworu. Sprawdź, czy możesz zastosować uproszczony wzór wiążący stałą dysocjacji ze stężeniem jonów OH−.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal skład i stężenie roztworu po zobojętnieniu.

Podpowiedź 2

Oblicz Kb sprzężonej zasady i sprawdź warunek małego stopnia hydrolizy.

Podpowiedź 3

Dla c = 0,050 mol·dm−3 zastosuj pierwiastek z Kb·c; pH wynosi około 8,72.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 13 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.Odpowiedź CKE 13 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.

⇒

⇒

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie

wartości pH roztworu.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:

– popełnienie błędów rachunkowych.

LUB

– podanie wyniku z jednostką.

0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń

wyników pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją

zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Równe mole KOH i kwasu etanowego tworzą octan; po podwojeniu objętości jego stężenie wynosi 0,050 mol·dm−3. Dla Ka = 1,8·10−5 mamy Kb = Kw/Ka ≈ 5,56·10−10.

Stosunek c/Kb ≈ 9·107 jest znacznie większy od 400, więc można użyć [OH−] ≈ √(Kb·c). Otrzymujemy około 5,27·10−6 mol·dm−3 i pH ≈ 8,72. Nie liczymy nadmiaru mocnej zasady, bo została zużyta stechiometrycznie.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 13 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.Odpowiedź CKE 13 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.

⇒

⇒

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2022_06_dodatkowy_13

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania