Zmieszano stałe wodorotlenki NaOH i KOH w stosunku masowym 𝑚NaOH : 𝑚KOH = 10 : 7.
Próbkę tej mieszaniny o masie 𝑚𝑥 rozpuszczono w wodzie i otrzymano roztwór, do którego
dodano kilka kropli alkoholowego roztworu fenoloftaleiny. Następnie powoli wkraplano kwas
solny o stężeniu 0,05 mol · dm−3. Roztwór odbarwił się po dodaniu 7,5 cm3 kwasu.
Oblicz masę próbki wodorotlenków 𝒎𝒙 użytej w tym doświadczeniu. Wynik wyraź w miligramach w zaokrągleniu do jedności.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oblicz mole HCl potrzebne do zobojętnienia próbki.
Podpowiedź 2
Wyraź masy zasad jako 10k i 7k, a mole przez odpowiednie masy molowe.
Podpowiedź 3
Rozwiąż 10k/40 + 7k/56 = 0,000375; masa próbki wynosi 17 mg.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

⇒
𝑛HCl = 𝑐HCl ⋅𝑉HCl = 0,05 mol⋅dm−3 ⋅ 7,5⋅10−3 dm3 = 0,375⋅10−3 mol

⇒ 𝑛NaOH + 𝑛KOH = 0,375⋅10−3 mol
𝑚KOH = 0,125⋅10−3 mol ⋅ 56 g⋅mol−1 = 7⋅10−3 g = 7 mg ⇒
𝑚𝑥 = 𝑚NaOH + 𝑚KOH = 10 mg + 7 mg = 17 (mg)
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku
w miligramach w zaokrągleniu do jedności.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:
– popełnienie błędów rachunkowych.
LUB
– niepodanie wyniku w miligramach (z błędną jednostką).
LUB
– podanie wyniku z niewłaściwą dokładnością.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń
wyników pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją
zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Zużyta ilość HCl wynosi 0,05·0,0075 = 0,000375 mol i odpowiada łącznej ilości obu jednowodorotlenowych zasad. Dla mas NaOH = 10k i KOH = 7k mamy 10k/40 + 7k/56 = 0,000375.
Stąd k = 0,001 g, a cała próbka ma 17k = 0,017 g, czyli 17 mg. Stosunek mas 10:7 nie jest stosunkiem moli; różnica mas molowych ma znaczenie.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

⇒
𝑛HCl = 𝑐HCl ⋅𝑉HCl = 0,05 mol⋅dm−3 ⋅ 7,5⋅10−3 dm3 = 0,375⋅10−3 mol

⇒ 𝑛NaOH + 𝑛KOH = 0,375⋅10−3 mol
𝑚KOH = 0,125⋅10−3 mol ⋅ 56 g⋅mol−1 = 7⋅10−3 g = 7 mg ⇒
𝑚𝑥 = 𝑚NaOH + 𝑚KOH = 10 mg + 7 mg = 17 (mg)